Ағымдағы экономикалық жағдай мен «Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасының іске асырылу барысы туралы баяндауға рұқсат етіңіздер.

Сондай-ақ Сіздерді ағымдағы жылғы 9 қыркүйекте Үкіметтің кеңейтілген отырысында Мемлекет басшысы берген тапсырмалардың іске асырылуы туралы ақпаратпен таныстырмақшымын.

Мұнай бағасының күрт төмендеуіне байланысты 2015 жылғы тамызда теңге бағамы түзетілгеннен кейін, 2008 жылғы қаржылық дағдарыстан кейінгі ең ауыр кезеңді бастан өткізгеніміз Сіздерге белгілі.

Экономиканың өсу серпіні тұрақсыз болды. 2016 жылғы алғашқы бес айдағы экономикалық өсу қарқындарының құлдырауынан кейін маусымнан бастап экономиканың оң өсуі байқалды.

Ағымдағы жылғы 8 айдың қорытындылары бойынша Жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) өсуі 0,3%-ды құрады.

Бұл, ең алдымен, «Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасының және Үкімет пен Ұлттық банктің дағдарысқа қарсы шараларының шеңберінде қабылданып жатқан істердің оң әсеріне байланысты.

Өсудің елеусіз болғанына қарамастан, әріптес елдермен салыстырғанда Қазақстанда оң ахуал қалыптасты.

Ел экономикасының өсуі құрылыста (6,7%-ға), көлік саласында (4,2%-ға), ауыл шаруашылығында (4,9%-ға), өңдеу өнеркәсібінде (0,7%-ға) өнім шығаруды ұлғайту есебінен қамтамасыз етілді.

Әлемдік бағалардың төмендеуі және мұнай (4,9%-ға), көмір (6,5%-ға)және темір рудасы (15,8%-ға) өндірісінің қысқаруы тау-кен өнеркәсібіндегі өсуді тежеп отыр. Бұл салада әзірге 4,8%-ға артта қалу байқалады.

Экономикалық өсу көбіне шикізаттық емес секторлар есебінен қамтамасыз етілуде.

Ағымдағы жылғы 8 айдың ішінде өңдеу өнеркәсібінің өсуі 0,7%-ды құрады. Металлургия өнімдері (8,3%-ға), тамақ өнімдері (3,8%-ға), мұнай өңдеу (0,6%-ға), пластмасса (2,4%-ға), сондай-ақ фармацияның (2,5%-ға) өндірісі өсті.

Экспорт құрылымында да шикізат емес тауарлар үлесі ұлғайды. Өңделуі жоғары өнімдердің экспорты өсті, бұл - тамақ өнеркәсібі (қант пен кондитерлік өнімдер 84,0%-ға, 17,2 мың т.дейін, май мен тоң май 26,9%-ға, 34,5 мың т. дейін, ет және ет өнімдері 12,5%-ға, 5,8 мың т. дейін), химиялық тыңайтқыштар (82,2%-ға, 114,5 мың т. дейін), тоқыма материалдарын өндіру (4,4%-ға, 24,2 мың т. дейін), дайын металл бұйымдар өндіру (мойынтіректер 51,2%-ға, 7,3 мың т. дейін) салалары.

Өңірлік бөліністе өнеркәсіптің өсуі 9 өңірде және төмендеуі 7 өңірде байқалып отыр.

Өнеркәсіптік өндірістің едәуір өсуі Оңтүстік Қазақстан (4,5%-ға), Ақмола (4,2%-ға) және Шығыс Қазақстан облыстарында (4,1%-ға) байқалады.

Мұнай өндірудің қысқаруы есебінен Қызылорда (10,6%-ға) және Маңғыстау (3,9%-ға) облыстарында, темір (16,3%-ға) және құрамында алтыны бар (38,8%-ға) рудаларды өндірудің азаюы есебінен Қостанай облысында (4,1%-ға) өнеркәсіптің едәуір төмендегені байқалады.

Ауыл шаруашылығында өндіріс көлемі 4,9%-ға ұлғайды, оның ішінде өсімдік шаруашылығында - 12%-ға және мал шаруашылығында - 2,3%-ға.

Ауыл шарауашылығындағы орнықты нәтижелер инвестициялық субсидиялар бойынша мемлекеттік қолдауды 2 еседен артық ұлғайту есебінен Агроөнеркәсіпке салынған инвестициялардың айтарлықтай 56%-ға өсуіне байланысты (2015 жылғы 6,1 млрд. теңгеден 2016 жылы12,7 млрд. теңгеге дейін).

Маңғыстау облысын (16,7%-ға төмендеу) қоспағанда, барлық өңірлерде ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірудің өскені байқалып отыр.

Құрылыс көлемі 6,7%-ға өсті, бұл «Нұрлы жол» шеңберінде инфрақұрылым мен тұрғын үй құрылысының жаппай жүргізілуіне байланысты.

Барлық көздер есебінен салынған тұрғын үйлерді пайдалануға беру қаңтар-тамызда 14%-ға (6,37 млн. шаршы метрге дейін) ұлғайды.

Пайдалануға берілген көп пәтерлі тұрғын үйлер алаңының көлемі - 26,7%-ға (3,1 млн. ш. м. дейін), жеке тұрғын үйлердің көлемі – 4,0%-ға (3,3 млн. ш. м. дейін) өсті. Мемлекет қаражаты есебінен де оң серпін сақталған, ол қаражатқа 507 мың шаршы метр тұрғын үй салынды.

Тұғын үйді пайдалануға берудің барынша өсуін Павлодар (42,9%-ға), Ақмола (42,8%-ға), Оңтүстік (38,7%-ға) және Солтүстік Қазақстан (33,1%-ға) облыстары көрсетіп отыр. Бұл ретте төмендеу (8,7%-ға төмендеу) тек Қостанай облысында байқалады.  

2015-2016 жылдары тұрғын үй инфрақұрылымын жүргізуге 151,2 млрд. теңге бөлінді. Бюджеттен инфрақұрылымға бөлінген әрбір 1 теңгеге тұрғын үйге арналған 9,3 теңге жеке салым тартылды.

Экономикалық өсудің басты факторы негізгі капиталға инвестициялардың 4,8%-ға ұлғаюы болды.

Негізгі капиталға инвестициялардың жалпы көлемі           4,3 трлн. теңгені, оның ішінде үштен бір бөлігінен астамы (36,9%) - 1,5 трлн. теңгені мемлекеттік инвестициялар мен ұлттық холдингтер қаражаты құрады.

Тікелей шетел инвестицияларының ағыны бірінші жартыжылдықта бес есе - 5,7 млрд. АҚШ долл. дейін ұлғайды.

Елдің халықаралық резервтері жылдың басынан бастап 4,6%-ға өсті және 95,6 млрд. АҚШ долл. құрады, Ұлттық қордың активтері 64,9 млрд. АҚШ долл. жетті (ағымдағы жылғы 1 қыркүйекте 2,1%-ға өсу).

Мамырдан бастап экономиканы кредиттеу қайта жандандырылды. 1 тамыздағы жағдай бойынша кредиттер 0,5%-ға өсті (12,7 трлн. теңгеге дейін). Жаңадан берілген кредиттер көлемі 2016 жылғы жеті айдың ішінде 7,8%-ға өсуді көрсете отырып, 5,4 трлн. теңгеге жетті.

Елдің сыртқы сауда айналымы қаңтар-шілде ішінде 29,6%-ға 33,1 млрд. АҚШ долл. дейін қысқарды. Экспорт 20,0 млрд. АҚШ долл. (төмендеу 30,0%-ға), импорт – 13,1 млрд. АҚШ долл. құрады (төмендеу 28,8%-ға).

Инфляциялық процестердің бәсеңдегені байқалады. Ағымдағы жылғы шілдеде жылдық инфляция – 17,7%-ға дейін жетіп, бірте-бірте төмендей бастады.

Тамызда айлық инфляция 0,2%-ға дейін бәсеңдеді, жылдың басынан бастап - 5,4%-ды құрады. Инфляцияға негізгі салымды азық-түлік емес тауарлардың 6,1%-ға (салым – 1,9 п.к.) қымбаттауы алып келді.

Ағымдағы жылдың басынан бастап әлеуметтік-экономикалық дамудың қорытындысы, міне осындай.  

II.«Нұрлы жол» МЕМЛЕКЕТТІК БАҒДАРЛАМАСЫНЫҢ ІСКЕ АСЫРЫЛУ БАРЫСЫ ТУРАЛЫ

Құрметті депутаттар, Мемлекет басшысының «Нұрлы жол» - болашаққа бастар жол» атты Қазақстан халқына жолдауында айтылған жаңа экономикалық саясатты іске асыру үшін «Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасы қабылданғанын өздеріңіз білесіздер. Бұл бағдарлама әлемдік экономиканың бәсеңдеп өсуі және экспорттық тауарлар бағасының төмендеуі жағдайында іскерлік белсенділік пен жұмыспен қамтуды қамтамасыз етуді қолдаудың басты ынталандырушы тетігіне айналды.

Мемлекеттік бағдарлама шұғыла қағидаты бойынша тиімді инфрақұрылым құрудың негізінде елдің макрөңірлерін біріктіру арқылы бірыңғай экономикалық нарық қалыптастыруға бағытталған.

Елдің 6 макроөңірі (оңтүстік, орталық-шығыс, батыс, солтүстік, Алматы қ. және Астана қ.) айқындалды, оған ұлттық және халықаралық деңгейдегі хаб-қалалар ретінде Алматы, Астана, Ақтөбе, Шымкент және Өскемен қалалары таңдалып алынды.

Бұл қалалар макроөңірлердің экономикалық белсенділігінің, капиталды, ресурстарды, озық технологиялар мен көрсетілетін қызметтерді шоғырландыру орталығына айналмақ. «Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасы инфрақұрылымды, тұрғын үй құрылысын дамыту мен тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын жаңғырту арқылы осы процеске ықпал ететін болады.

Бірінші бағыт. «Шұғыла қағидаты» бойынша тиімді көліктік-логистикалық инфрақұрлым құру мақсатында коммуникацияның барлық түрлері Астанадан басқа макроөңірлерге бағытталатын болады. Ол үшін Орталық-Оңтүстік, Орталық-Шығыс, Орталық-Батыс, Батыс Еуропа – Батыс Қытай және басқа да автожол жобаларын іске асыру жоспарланған.

2015 жылдан 2020 жылға дейінгі кезең ішінде барлығы 6,7 мың км автомобиль жолдары салынып, реконструкцияланады.

Мемлекеттік бағдарламада теміржол желілері мен Құрық портында паром өткелін салу жоспарланған, бұл Қазақстан арқылы Иран, Қытай, Ресей және Еуропалық одақ елдері бағытындағы транзитті өсіруге ықпал етеді.

Екінші бағыт – индустриялық және туристік инфрақұрылымды дамыту.

Макроөңірлерде өнеркәсіпті дамыту үшін Мемлекеттік бағдарламада арнайы экономикалық аймақтар салу, атап айтқанда, Атырау облысында Ұлттық индустриялық мұнай-химия технопаркін және «Қорғас-Шығыс қақпаларын» салу көзделген.

Үшінші бағыт шеңберінде Бірыңғай электр энергетикасы жүйесі аясында энергетикалық инфрақұрылымды нығайту болжанады. Шығыс Қазақстан және Алматы өңірлерінің электрмен жабдықталу сенімділігін арттыру, сондай-ақ «Солтүстік-Оңтүстік» бағытындағы транзитті күшейту мақсатында «KEGOC» акционерлік қоғамы «500 кВ Солтүстік-Шығыс-Оңтүстік» транзитінің құрылысы» жобасын іске асыруда.

Бұл Қазақстанның Солтүстік-Оңтүстік бағытындағы ұлттық электр желісі транзиттік әлеуетін 1350 МВт-тан 2100 МВт-қа дейін (өсім 750 МВт) ұлғайтуға мүмкіндік береді.

Төртінші бағыт – тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы инфрақұрылымы және жылумен, сумен жабдықтау, су бұру жүйелерін жаңғырту (реконструкциялау және салу).

Шығыны мен апаттылығы жоғары шамамен 1 мың км жылумен жабдықтау желісін және 6 мың км-ге жуық сумен жабдықтау, су бұру желілерін жаңғырту жоспарлануда.

Бесінші бағыт – мкроөңірлерде халықтың өсіп келе жатқан сұранысын қамтамасыз етуі тиіс жалдамалы, кредиттік және коммерциялық тұрғын үй салу.

Мемлекеттік бағдарламада 2020 жылға қарай 4,5 млн. шаршы метр тұрғын үйді пайдалануға беру көзделген (2020 жылға қарай жалдамалы – 1,7 млн ш. м тұрғын үй, кредиттік – 2 млн. ш. м тұрғын үй, коммерциялық – 0,8 млн. ш. м тұрғын үй).

Алтыншы бағыт – білім беру саласы инфрақұрылымын дамыту.

Басты міндет өңірлерде апатты мектептер мен үш ауысымды оқытуды жою болып табылады.

Ол үшін жаңа жалпы білім беру мектептері салынып, пайдалануға берілетін болады.

Жетінші бағыт – бұл кәсіпкерлікті қолдау мен инфрақұрылым салу.

Кәсіпкерлікті қолдау үшін өңдеу өнеркәсібіндегі шағын және орта бизнес (ШОБ) субъектілері мен ірі кәсіпкерлік субъектілерін жеңілдікпен кредиттеуге Ұлттық қордан айтарлықтай қаражат бөлінуде.

Аталған қаражат инвестициялық жобаларды іске асыруға, айналым капиталын толықтыруға және бұрын берілген қарыздарды қайта қаржыландыруға бағытталды, бұл ретте түпкілікті қарыз алушыға арналған сыйақы мөлшерлемесі 10 жылға дейінгі мерзіммен жылдық 6%-дан аспайтын мөлшерді құрады.

Мемлекеттік бағдарламаны іске асыру жылдары ішінде кәсіпкерлік субъектілері өндірген өнімнің жалпы көлемі             2020 жылға қарай 1,5 трлн. теңгені құрайды.

Мемлекеттік бағдарламаның жекелеген бағыты – бұл экономиканың машина жасау, вагон жасау сияқты салаларын, агроөнеркәсіптік кешенді, өңдеу өнеркәсібінің басқа да секторларын қолдау болып табылады, сондай-ақ экспортты қолдау үшін қаржылық ресурстар көзделген.

Экономиканың аталған секторларын қолдау жөніндегі бұл шаралар ағымдағы өндіріс көлемдерін, қолда бар жұмыс орындарын сақтауды, сондай-ақ сыртқы нарықтардағы конъюнктураның нашарлауы жағдайында жаңаларын құруды қамтамасыз етуі тиіс.

Мемлекеттік бағдарламаның барлық бағыттарын іске асыру үшін Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша 2015-2017 жылдары жыл сайын 3 млрд. АҚШ доллары бөлінеді.

Одан басқа, «Нұрлы жол» жобаларын іске асыру үшін халықаралық қаржы институттарының 8,1 млрд. АҚШ доллары мөлшеріндегі қарыз қаражатын және ұлттық компаниялар мен даму институттарының
254 млрд. теңге мөлшеріндегі жеке қаражатын тарту көзделген.

Мәселен, Мемлекеттік бағдарламаны іске асыру үшін көзделген қаржыландырудың жалпы көлемі 5 жыл ішінде шамамен 18 млрд. АҚШ долларын құрайды.

Мемлекеттік бағдарламаның 2015 жылы және ағымдағы жылдың 8 айы ішінде қол жеткізілген нәтижелеріне егжей-тегжейлі тоқтала кетуге рұқсат етіңіз.

1) Көліктік-логистикалық инфрақұрылымның дамуы

            2015-2016 жылдары автожолдарды салу мен реконструкциялауға 329,3 млрд.теңге бөлінді (2015 жыл – 178 млрд.теңге, 2016 – 151,3 млрд.теңге).

Аталған қаражат есебінен «Орталық-Оңтүстік», «Орталық-Шығыс», «Орталық-Батыс» бағыттары және республикалық маңызы бар басқа да автожолдар сияқты басты бағыттар бойынша жұмыстар қарқынды жүргізілуде.

Бүгінгі күні жол-құрылыс жұмыстарымен 1700 км автожол қамтылған.

2015-2016 жылдары барлығы 774 км автожол салу және реконструкциялау жоспарланып отыр.

Батыс Еуропа – Батыс Қытай және Бейнеу – Ақтау екі автожол жобасын іске асыру үшін бюджеттік ресурстарға қосымша Халықаралық қаржы ұйымдарының (Халықаралық Қайта құру және Даму Банкі, Азия Даму банкі) 147,8 млрд.теңге сомасындағы қарыздары тартылған.

Негізгі автожол жобаларын іске асыруды жалғастыру үшін 2017 жылы қосымша 143,5 млрд.теңге мөлшерінде Ұлттық қор қаражатын жұмсау жоспарлануда.

Логистикалық инфрақұрылымды дамыту бойынша 2015-2016 жылдары Боржақты-Ерсай және Алматы-Шу теміржол желілерін, Құрық портында паром өткелін және Астана қ. әуежай салуға 95,2 млрд.теңге бөлінді (2015 жылы – 48,8 млрд.теңге, 2016 жылы – 46,4 млрд.теңге).

2) Әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту

Мемлекет басшысы 2018 жылға қарай үш ауысымды оқытуды жоюды, мектептердің апаттылығын азайтуды және 2020 жылға қарай 3-тен 6 жасқа дейінгі балалардың мектепке дейінгі тәрбиемен және оқытумен толық қамтылуын тапсырды.

2015-2016 жылдары - 96 білім беру объектісін - 77 мектеп пен 19 балабақша салу үшін 77,3 млрд. тенге бөлінді (2015 жыл – 19,4 млрд. теңге, 2016 – 57,9 млрд. теңге).

Бүгінгі күннің өзінде 41 білім беру объектісі пайдалануға берілді, оның ішінде 21 мектеп үш ауысымды оқытуды жою үшін, 6 мектеп апатты мектептердің орнына және 14 балабақша.

Жылдың соңына дейін қосымша 8 мектеп және 4 балабақша салынатын болады.  

Бұдан басқа, Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау үшін 2017 жылы біз Ұлттық қордан 71,7 млрд. теңге мөлшерінде, сондай-ақ мектептердің сейсмикалық төзімділігін күшейту үшін 8,3 млрд.теңгені қосымша көздеп отырмыз.

3) Жылумен, сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін жаңғырту

Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын жаңғыртуды іске асыру кезіндегі біздің негізгі көрсеткішіміз жылумен, сумен жабдықтау, су бұру желілерінің тозу деңгейін 2014 жылғы 67%-дан 2020 жылға қарай 53%-ға дейін төмендету және тұтынушыларға көрсетілетін қызметтер сапасын жақсарту болып табылады.

Осы мақсаттарға 2015 жылы 60 млрд. теңге бөлінді және ағымдағы жылы 90 млрд. теңге көзделген.

313 км инженерлік желі салынды және реконструкцияланды, олардың ішінде 175 км - жылумен жабдықтау желілері мен 138 км сумен жабдықтау және су бұру желілері.

Нәтижесінде, көрсеткіштің 65%-дағы жоспарлы мәніне 2016 жылы кестеден оза отырып, қол жеткізілді.

Біз республика бойынша инженерлік желілердің тозу деңгейін 63%-ға дейін төмендетуге бірінші рет қол жеткіздік.

Ағымдағы жылы бұл бағытқа 90 млрд. теңге көзделді, оның ішінде 75 млрд. теңге бюджеттік кредиттеуге және 15 млрд. теңге Халықаралық қаржы ұйымдарымен бірлескен жобаларды қоса қаржыландыру арқылы табиғи монополия субъектілерінің шығыстарын субсидиялауға көзделді.

Бюджеттік кредиттеуге көзделген
75 млрд. теңгеден қаржыландыру жоспарына сәйкес ЖАО-ға 55 млрд. теңге аударылды, бұл қаржыландыру жоспарының 100% құрайды.

2017 жылы тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын жаңғырту бойынша басталған жобаларды аяқтау үшін 53 млрд. теңге көзделді.

Сонымен бірге, бюджеттік инвестициялар есебінен желілердің тозу проблемасын толық шешу мүмкін емес екендігі белгілі.

Осыған байланысты, нарықтық тарифтерді енгізу арқылы жобалардың өзін-өзі ақтауына бірте-бірте көшу қажет.  

Бұл бағытты Халықаралық қаржы ұйымдары (ХҚҰ) қаражатын тарта отырып, іске асыру жоспарлануда.

2015-2016 жылдары ХҚҰ-мен бірлесе отырып, аталған жобаларды 15,2 млрд. теңгеге қоса қаржыландырумен жалпы құны 42,5 млрд. теңгеге 23 жобаны іске асыру басталды.

4) Тұрғын үй инфрақұрылымын салу

Тұрғын үйдің барлық түрлерін, оның ішінде Жеке тұрғын үй құрылысын дамыту үшін Мемлекеттік бағдарламада жаппай құрылыс салу аудандарында инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылым (ИКИ) салу көзделген.

ИКИ көбіне жалдамалы, кредиттік, коммерциялық және Жеке тұрғын үй құрылысы салынатын жаппай құрылыс салу аудандарына тартылатын болады.

Осы мақсаттарға 2015-2016 жылдары 151,8 млрд. теңге бөлінді (2015 жылы – 40,3 млрд. теңге, 2016 жылы – 110,9 млрд. теңге).

2016-2017 жылдары біз Жеке тұрғын үй құрылысына арналған 100,9 мың учаскені қажетті инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз етеміз. Инфрақұрылым бүгінгі күні берілген 57,4 мың жер учаскесіне және жаңа 43,5 мың учаскеге жүргізілетін болады.

2017 жылы қажетті инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз ету үшін 84 млрд. теңге жұмсау жоспарлануда.

Инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды көптеп салу тұрғын үй құрылысын өркендетуге ықпал етеді. 2016 жылдың басынан бастап бюджеттік инвестициялардың әрбір 1 теңгесіне ИКИ-ге қосымша тұрғын үй құрылысына 9,3 теңге жеке инвестициялар тартылды (2015 жылы 16,6 теңге).

5) Тұрғын үй салу

Экономиканың аралас салаларын дамыту арқылы экономикалық белсенділікті қолдау және мультипликативті тиімділікті қамтамасыз ету мақсатында Мемлекеттік бағдарлама шеңберінде жалдамалы, кредиттік және коммерциялық тұрғын үй құрылысы бар қарқынмен жүргізілуде.

Осы мақсаттарға 2015-2016 жылдары 444 млрд. теңге, оның ішінде 2015 жылы – 122,5 млрд. теңге және 2016 жылы – 321,5 млрд. теңге бөлінді.

Көрсетілген бағыттар бойынша 2015-2017 жылдары 3,1 млн. шаршы метрден астам (шамамен 53 мың пәтер) тұрғын үйді пайдалануға беру жоспарланған, оның ішінде 2015 жылы ағымдағы жылғы қаңтар-тамызда 860 мың шаршы метр (12 529 пәтер) тұрғын үй.

Ағымдағы жылдың соңына дейін қосымша 488,7 мың ш. метр немесе шамамен 8 мың пәтер және 2017 жылы 1,9 млн. ш. м. (32 мың пәтер) пайдалануға берілетін болады.

2015 жылы 122,5 млрд. теңге бөлінді, оның ішінде 92,5 млрд. теңге – «Қазақстан ипотекалық компаниясы» АҚ арқылы жалдамалы тұрғын үй салуға және 30 млрд. теңге – «ҚТҚЖБ» салымшылары үшін ЖАО арқылы кредиттік тұрғын үйдің бұрын басталған объектілерін аяқтауға.

Аталған қаражат есебінен бүгінгі күннің өзінде 746,6 мың ш. м (12 309 пәтер) пайдалануға берілді және ағымдағы жылдың соңына дейін қосымша пайдалануға беру – 164,5 мың ш. м немесе 3 134 пәтерді құрайды.

2016 жылы 321,5 млрд. теңге бөлінді, оның ішінде «Бәйтерек» ҰБХ» АҚ - 224,5 млрд. теңге, және «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ - 97 млрд. теңге.

Бөлінген қаражатқа 2017 жылдың соңына дейін пайдалануға 2,2 млн. ш. м. немесе 38,2 мың пәтерді беру жоспарлануда, олардың ішінде бүгінгі күні құрылыс операторлары («Бәйтерек» ҰБХ» АҚ және «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ) шамамен 900 мың ш. м тұрғын үй (15,6 мың пәтер) салу үшін 178,3 млрд. теңге сомасына шарттар жасасты.

Ағымдағы жылы 13,2 мың ш. м. (220 пәтер) пайдалануға берілді және жылдың соңына дейін қосымша шамамен 324,2 мың ш. м (4,8 мың пәтер) берілетін болады.

6) Кәсіпкерлікті қолдау

«Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасы және Дағдарысқа қарсы жоспар шеңберіндегі негізгі бағыттардың бірі кәсіпкерлікті қолдау болып табылады.

Кәсіпкерлік белсенділікті ынталандыру үшін 2016 жылы Ұлттық қор және Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры қаражаты есебінен барлығы шамамен 575 млрд. теңге көзделген.

Бүгінгі күні көрсетілген қаражаттың шамамен 333 млрд. теңгесі екінші деңгейдегі банктерде және қаржы институттарында орналастырылған, оның ішінде 141 млрд. теңгені кәсіпкерлер алды.

Бұл қаражат инфрақұрылым жүргізуге, жаңа инвестициялық жобаларды кредиттеуге, айналым капиталын және экспорттық операцияларды қаржыландыруға және қарыздарды қайта қаржыландыруға бағытталған.

Ұлттық қордан 2014-2015 жылдары бөлінген 300 млрд теңге есебінен өңдеу өнеркәсібіндегі кәсіпкерлікті револьверлік кредиттеуді жалғастырудамыз. 2016 жылғы 1 тамызға 1491 жобасы 308 млрд теңгеге қаржыландырылды.

Кәсіпкерлікті қолдау үшін Халықаралық қаржы ұйымдарының қаражаты да тартылуда. Өткен жылы Азия Даму Банкінен және Еуропа Қайта Құру және Даму Банкінен 93,2 млрд теңге (Азия Даму Банкінен 62,2 млрд. теңге, Еуропа Қайта Құру және Даму Банкінен 31 млрд. теңге) тартылды, 624 жоба қаржыландырылды.

Ағымдағы жылы Азия Даму Банкінен және Еуропа Инвестициялық Банкінен 156,4 млрд теңге мөлшерінде кредиттік желі тарту жоспарлануда (Азия Даму Банкінен – 68 млрд. теңге, Еуропа Инвестициялық Банкінен – 88,4 млрд. теңге).

Жалпы, қабылданған шаралар шағын және орта бизнес өнімдерін шығаруды 0,3%-ға және жұмыспен қамтуды
4,1 %-ға, сондай-ақ ағымдағы жылдың басынан бастап шағын және орта бизнесті кредиттеуді 35,8 %-ға ұлғайтуға мүмкіндік берді.

7) Жобаларды Халықаралық қаржы ұйымдарымен қоса қаржыландыру

Негізгі бағыттардың бірі халықаралық қаржы ұйымдарымен ынтымақтастық болып табылады (Дүниежүзілік Банк тобы, Еуропа Қайта Құру және Даму Банкі, Азия Даму Банкі, Ислам Даму Банкі), олар әріптестік туралы негіздемелік келісімдерге сәйкес Қазақстанға қаржылық және техникалық қолдау көрсетеді.

Бүгінгі күні жетекші ХҚҰ-мен бірлескен жобалар 3300 км-ден артық автомобиль жолдарын реконструкциялауды, 380 мың гектардан артық жер алқабында суармалы жерлердің мелиоративтік жай-күйін жақсартуды, 515- тен артық адамды ауыз сумен қамтамасыз етуді, сондай-ақ мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобаларын дамытуды қоса алғанда, инфрақұрылымды дамытуға бағытталған.

Бүгінгі таңда, 1 млрд АҚШ долларынан артық сомаға 18 келісімге қол қойылған. Жыл соңына дейін 500 млн. АҚШ долларына тағы 9 келісімге қол қойылатын болады.

ХҚҰ-мен бірлескен жобаларды қоса қаржыландыруға 2015-2016 жылдары 20,3 млрд. теңге, оның ішінде 2015 жылы – 8 млрд. теңге, 2016 жылы – 12,3 млрд. теңге бөлінді.

Сонымен бірге, Мемлекеттік бағдарламаның негізгі бағыттарын іске асыру үшін Ұлттық қордан бөлінетін бюджеттік инвестициялардың шектеулі екенін атап өткім келеді.  

Осыған байланысты, 2020 жылға қарай басты көрсеткіштерге қол жеткізу үшін, кейбір бағыттарды тікелей бюджеттік қаржыландырудың орнына, 2018 жылдан бастап қаржыландыру бюджеттік емес (ХҚҰ) қаражат тарту есебінен жүзеге асырылатын болады.

Жалпы «Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасы 2015-2016 жылдары экономиканы өсіру мен жұмыспен қамтуды қамтамасыз етудің негізгі жетекшілерінің біріне айналды. Оны іске асырудың нәтижесінде біз 2015-2016 жылдары экономиканың рецессиясына жол бермедік.

Мәселен, 2015 жылы Мемлекеттік бағдарламаны іске асырудың тиімділігі 125,6 мың жұмыс орнын, оның ішінде 22,5 мың тұрақты жұмыс орнын, 103,1 мың уақытша жұмыс орнын құра отырып, ЖІӨ өсімінде 1,3 п.к. құрады.

Ағымдағы жылы «Нұрлы жолдың» ЖІӨ өсуіне қосқан үлесі 200 мың жұмыс орнын қамтамасыз ете отырып, 1,2 п.к. құрады.

III. Мемлекет басшысының ағымдағы жылғы 9 қыркүйекте Үкіметтің кеңейтілген отырысында берген тапсырмаларын іске асыру

Құрметті депутаттар, Үкіметтің кейінгі кеңейтілген отырысында Мемлекет басшысы экономикалық саясаттың орта мерзімді кезеңге арналған бірқатар басымдықтарын белгілеп бергенін білесіздер.

Үкіметтің міндеті – Мемлекет басшысы айқындаған басымдықтарды барынша тиімді әрі нәтижелі іске асырудың практикалық жоспарын ұсыну.  

Бірінші.Халықты тұрғын үймен одан әрі қамтамасыз ету үшін қолданыстағы бағдарламалардағы барлық тұрғын үй мәселелерін бір бағдарламаға біріктіре отырып, бірыңғай «Нұрлы Жер» тұрғын үй құрылысы бағдарламасын әзірлеу тапсырылды.  

Бағдарламада басты назар тұрғын үй құрылысын мемлекет қаражаты есебінен тікелей қаржыландырудан мына міндеттерді шешу арқылы жеке бастамаларды ынталандыруға ауысатын болады:

1)        Пайыздық мөлшерлемені субсидиялауды қоса алғанда, ЕДБ ипотекалық қарыздар беру арқылы сұранысты ынталандыру;

2)        «ҚТҚЖБ» АҚ салымшылары үшін кредиттік тұрғын үй құрылысын қаржыландыру және өңірлік жалдамалы тұрғын үй қорын құру;

3)        Мемлекеттің инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылым тартуы арқылы жеке тұрғын үй құрылысын дамыту және инженерлік инфрақұрылым шығындарын өтей отырып, жер учаскелерін беру.  

Бағдарламаны іске асыру тұрғын үй құрылысына арналған бюджет қаражатының әрбір 1 теңгесіне шамамен 10 тг. жеке инвестиция тарту арқылы бюджетті жеңілдетуге мүмкіндік береді.

Екінші.Өнімді жұмыспен қамту және жаппай кәсіпкерлік

Әлеуметтік-экономикалық саясаттың басты міндеттерінің бірі халықты өнімді жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету болып табылады. Бұл, ең алдымен, өзін өзі жұмыспен қамту проблемасын шешу.

Қазіргі уақытта өзін өзі жұмыспен қамтыған халық саны 2.2 млн. адамды құрайды, олардың ішінде 60%-дан астамы ауылдарда тұрады және табыстары 60 мың теңгеден төмен. Төрттен бір бөлігі – жастар.

Бүгінгі күні өзін өзі жұмыспен қамтыған халықтың бір бөлігі уақытша жұмыстармен күн көруге мәжбүр екені жасырын емес. Біздің міндетіміз – өзін өзі жұмыспен қамтығандарды өнімді жұмыспен қамтуға көптеп тарту және олардың табысын ұлғайту.  

Біз бұл міндетті шешудің екі жолын көріп отырмыз.

1) кәсіптік біліктілігін арттыру және еңбекке жұмылуға ынталандыру арқылы өнімді жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету.  

Ол үшін 2017 жылдан бастап «Жалпыға арналған тегін кәсіптік-техникалық білім беру» жобасы іске қосылатын болады. Осы мақсатқа 7 млрд. теңге көзделді, оның ішінде 2 млрд. теңге республикалық бюджетте және 5 млрд. теңге жергілікті бюджеттерге жалпы сипаттағы трансферттерде. Бұл кәсіби мамандықтар бойынша гранттар санын 84 мыңға дейін ұлғайтуға мүмкіндік береді.

2) микрокредиттеуді дамыту жолымен жаппай кәсіпкерлікті ынталандыру.

Ағымдағы жылы бұл мақсаттарға Жұмыспен қамту жол картасы және Бизнес жол картасы шеңберінде 32,6 млрд. теңгеден астам сома бөлінді. Осының нәтижесінде ағымдағы жылы 4,4 мыңға жуық жеке бастамаға қолдау көрсетілді,         2 мыңнан астам жаңа жұмыс орны құрылды.

Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес микрокредиттеу тетіктері жетілдіретін болады. Қалаларда біз банк секторы инфрақұрылымын тартуды, ауылдық жерлерде – микрокредиттеу жөніндегі бірыңғай оператор құруды жоспарлап отырмыз.

Жалпы, біздің бағалауымыз бойынша, егер жеке ісін бастау не тұрақты жұмыспен қамтылу мүмкіндігін беру жолымен өзін өзі жұмыспен қамтығандар санын 440 мың адамға немесе 5 п.к. азайтсақ, бұл 5 жыл ішінде ЖІӨ-нің 3-4% немесе жылына 0,6-0,8% қосымша өсіміне мүмкіндік береді.

Үшінші. Жеке бастамаларды ынталандыру және инвестициялар тарту

Соңғы жылдары біз экономикаға мемлекеттік инвестициялардың (квазимемлекеттік секторды қоса алғанда) 40%-ға дейін айтарлықтай өскенін байқадық, мемлекеттің қатысу үлесі ЖІӨ 60%-мен бағаланады, ал дамыған елдерде – 20%-дан төмен.

Мемлекеттік сектор басты инвесторлардың біріне айналды. Мемлекеттің экономикаға үлкен үлеспен қатысуы жеке инвестициялардың қысқаруына және бәсекелі ортадан бизнестің ығыстырылып шығарылуына алып келеді.

Осыған байланысты Мемлекет басшысы бізге мемлекеттің үлесін төмендетуге және экономиканы мемлекеттен қаржыландыруды азайтуға, сондай-ақ банк секторы мен жеке сектордың инвестициялық белсенділігін қайта жаңғыртуға бағытталған бірқатар тапсырмалар берді.

Инвестициялардың 40% мемлекет қаржысына келетінін, дағдарысқа дейінгі жылдары (2004-2005) инвестициялар өсуінің 30%-ды құрағанын, бұл ретте қаржыландыру көздерінде мемлекеттің үлесі 13%-дан аспағанын мен бұрын да айтып өткенмін. Бұл бюджет пен Ұлттық қорға жүктеме түсірместен, экономикалық өсуді қамтамасыз етіп отырды. Біз енді осыған қайтып келуіміз керек.

Мемлекет басшысының жекешелендіру процесін белсендендіру жөніндегі тапсырмасы бойынша Үкімет 2016-2020 жылдарға арналған жекешелендірудің жаңа кешенді жоспарын бекіткені Сіздерге мәлім, ол 783 жекешелендіру объектісінен, оның ішінде ТОП-65 ірі компаниялардан тұратын тізбелерді қамтиды, олар басым тәртіппен іске асырылатын болады. Бұл мұнай-газ, теміржол, атом, энергетика және экономиканың басқа да салаларының ұйымдары.

Бүгінгі күні тауар нарықтарын талдаудың шеңберінде бәсекелі ортада жұмыс істейтін квазимемлекеттік сектор компаниялары айқындалуда.

Біз оларды бәсекелі ортаға беру мақсатында министрліктер мен ведомстволардың ведомстволық бағынысты ұйымдарына қайта түгендеу жүргізуге тиіспіз.

Осылайша, Жекешелендіру объектілерінің тізбесі толықтырылатын болады. Түпкілікті мақсаты – мемлекеттің экономикаға қатысуын Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы елдерінің деңгейі - 15%-ға дейін төмендету.

Халықаралық тәжірибе жекешелендірудің капиталға қайтарым деңгейін және инвестицияларды 30-40%-ға ұлғайтуға, қор нарығының екі есе өсуіне және бәсекелестіктің артуына алып келетінін көрсетеді.

Жеке инвестициялар тарту, ең алдымен, банктік секторды қалпына келтіруге байланысты.  

ЕДБ инвестицияларды қаржыландыруға қатысуы 2013 жылғы 16,5%-дан 2015 жылы 6,3%-ға айтарлықтай төмендеді.

Жалпы, Ұлттық Банк Үкіметпен бірлесе отырып, банктік кредиттеуді ынталандыру және қаржы ұйымдарының нарық субъектілерін қаржыландырудағы рөлін ұлғайту бойынша шаралар қабылдайтын болады.

Біздің есептеулеріміз бойынша инвестициялар өсуін ЕДБ кредиттеуін қалпына келтіру есебінен 2013 жылғы деңгейге жеткізу ЖІӨ-нің жыл сайын 1%-ға ұлғаюын қамтамасыз етеді.

Төртінші. Экономиканы әртараптандыру.

Экономиканы одан әрі әртараптандыру үшін тек бәсекеге қабілетті кәсіпорындарды қолдау мен экспортты ұлғайтуға негізделген 2020 жылға дейінгі индустрияландыру бағдарламасы іске асырылуда.

Сондай-ақ, әртараптандырудың маңызды бағыттарының бірі «Нұрлы жол» бағдарламасын Қытайдың «Жібек жолы экономикалық белдеуі» бастамасымен ұштастыру жоспары болып табылады.

Заманауи көліктік-логистикалық инфрақұрылым қалыптастырудың негізгі басымдықтары аралас тасымалдарды дамыту үшін жағдайлар жасау, оның ішінде мультимодальды Еуразия трансконтинентальды дәлізін дамыту.

Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау үшін «Агробизнес 2020» бағдарламасының негізінде Мемлекеттік агроөнеркәсіптік кешенді дамыту бағдарламасы әзірленеді.

Жаңа Мемлекеттік бағдарлама аясында өңделген ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспортын ұлғайту, сервистік-дайындау кооперативтерін құру, суармалы жерлерді айналымға енгізу жөніндегі міндеттер шешілмек.   600 мың га. суармалы жерді пайдалануға берудің нәтижесінде 200 мың тұрақты жұмыс орнын құруға болады.

Агроөнеркәсіптік кешендегі еңбек өнімділігі бір жұмыскерге 1,2 млн. теңгені құрайды, бұл басқа салалармен салыстырғанда 3,6 есе төмен. Егер біз еңбек өнімділігін 25%-ға ұлғайтсақ, бұл 5 жыл ішінде ЖІӨ қатысты 1,0-1,5% өсімді немесе жыл сайын 0,2-0,3%-ға өсім береді.

Бесінші. Тұрақты макроэкономика

Экономикалық саясатты тиімді іске асырудың басты шарты макроэкономикалық тұрақтылықты қамтамасыз ету болып табылады. Оған мынадай міндеттерді шешу арқылы қол жеткізуге болады.

1) Инфляция деңгейін төмендету және баға тұрақтылығын одан әрі қамтамасыз ету. Орта мерзімді перспективада Ұлттық Банктің ақша-кредит саясаты инфляцияны 3–4%-ға дейін төмендетуге бағытталады.

2) Мемлекеттік борыштың өсуіне жол бермеу. Бүгінгі күні Қазақстан Республикасының мемлекеттік борышы әлемнің басқа елдерімен салыстырғанда төмен деңгейде. 2016 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша жиынтық мемлекеттік борыш 10,9 трлн тг (бір долларға 338,8 тг болғанда 32,2 млрд долл.) немесе 2016 жылғы ЖІӨ-ге қатысты 24,6%-ды  құрады, оның ішінде ішкі борыш ЖІӨ-ге қатысты 13,5% және сыртқы борыш ЖІӨ-ге қатысты 11,1%. 2017–2019 жылдары мемлекеттік борышты қолайлы деңгейде ұстап тұру үшін республикалық бюджет тапшылығын 2019 жылға қарай ЖІӨ-ге қатысты 1,0 %-ға дейін кейіннен төмендетумен 2017 жылы ЖІӨ-ге қатысты 1,2 %-ға азайту жоспарланып отыр.  

3) Салық саясатындағы біздің мақсатымыз жанама салықтар алу тетіктерін жетілдіру және тиімсіз салықтық жеңілдіктерді жою, сондай-ақ арнайы салықтық режимдерді реформалау арқылы көлеңкелі айналым деңгейін төмендету және елдің экономикасына инвестициялар ағынын ынталандыру болып табылады.

Салық жүйесін реформалау және әкімшілендіруді жақсарту жұмысы белсенді түрде жүргізілуде, бұл бізге бюджет кірістерін арттыруға мүмкіндік береді.

Әлемдік практикада салық жинауды арттырудың біршама мысалдары бар, бұл мөлшерлемелерді өзгертей-ақ, салықтық түсімдерді 30-40%-ға ұлғайтады.

4) Мұнай бағасының төмен деңгейде сақталуы жағдайында келешек ұрпақ үшін Ұлттық қордың сақталуын қамтамасыз ету маңызды.

Біздің негізгі болжамымыз бойынша Ұлттық қордан бөлінетін трансферттердің жыл сайынғы көлемі түсімдерді  2017 жылы 1,4 трлн теңгеге және 2018 - 2019 жылдары 1,0 трлн теңгеге көтеретін болады. Бұл, нәтижесінде, Ұлттық қор актвитерінің көлемін 2015 жылғы 63,4 млрд доллардан      2019 жылы 50,7 млрд долларға дейін қысқартуға алып келуі мүмкін. Осыған байланысты Ұлттық қордан қосымша қаражат тартылмайтын болады. Біз экономиканың жеке инвестициялар мен кәсіпкерлікті дамытуға негізделген ішкі мүмкіндіктерін пайдаланамыз.

Тұтастай алғанда, «Нұрлы жол», Индустрияландыру бағдарламаларын, Агроөнеркәсіптік кешенді, жаппай кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі Мемлекет басшысы атаған жаңа бағыттарды, банктік сектордың инвестициялық белсенділігін қалпына келтіруді, жеке инвестициялар тартуды, салық жүйесін реформалауды тиімді іске асыру жыл сайын орта мерзімді перспективада экономиканың 3,5-4% деңгейінде өсуін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.  

«ЕАЭО және ДСҰ жағдайында отандық аграрлық сектордың бәсекеге қабілеттілігін арттыру – заңнамалық реттеу және оны тәжірибелік тұрғыдан іске асыру» тақырыбындағы парламенттік тыңдалымға Ауыл шаруашылығы министрінің сөзі

  Текст Слайдтар

Сәлемдесу сөзі

Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешенінің қысқаша сипаттамасы (агроөнеркәсіптік кешеннің соңғы 10 жылдағы даму қорытындылары);

Құрметті депутаттар! Құрметті Парламенттік тыңдалым қатысушылары!

Бүгін агроөнеркәсіптік кешен экономиканың тұрақты дамып келе жатқан саласы ғана емес, экономикалық тартымды сала болып табылады. Бұл ретте, осынау отандық агросектордың қалыптасуы кезеңінде Еуразиялық экономикалық одақ елдері сенімді серіктес бола білді.

Соңғы 10 жылда ауыл шаруашылығы өндірісінің көлемі 41%-ға ұлғайды (нақты мәнде).

Ауыл шаруашылығы өнімінің экспорты 59%-ға ұлғайып, 2,0 млрд. АҚШ долларынан асты, оның ішінде Еуразиялық экономикалық одақ елдеріне экспорт көлемі 379 млн. АҚШ долларын құрады.

Ауыл шаруашылығының негізгі капиталына салынған инвестициялар көлемі 2015 жылы 167,0 млрд. теңгеге немесе шамамен 3,4 есеге ұлғайды.

Алайда, отандық агроөнеркәсіптік кешен әлеуеті анағұрлым жоғары. Бұған қоса, өніміміз көпшілік жағдайда еуразиялық нарықта тең дәрежеде бәсекелеседі. Бұл жақсы, алайда, мұнда осы бәсекелесетін өнім өндірісін көбіне Еуразиялық экономикалық одақ елдерінің үкіметтері субсидиялайтынын атап кеткен жөн, яғни, шын мәнінде, мемлекеттік қолдаудың бір-бірімізге тигізер тиімділігін төмендетудеміз немесе басқаша айтқанда, саудалық текетірестерді қаржыландырудамыз.

Еларалық мамандануды айқындап, мемлекеттік қолдауды үйлестіру арқылы біз осы проблемалардан аулақ болып, елдеріміз үшін барынша басым салаларды дамытуға күш жұмылдырар едік. Перспективалылық ең алдымен табиғи-климаттық жағдайларға негізделуі тиіс. Бұл ретте, біз мемлекеттік қолдауды сары себеттен жасыл себетке ауыстыруды жалғастыруды ұсынамыз.

Осы бағытта бүгінгі күні қандай жұмыс атқарылды!

1-слайд

Титулдық парақ

2-слайд (Ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі)

3-слайд (Агроөнеркәсіптік кешен өнімінің экспорты мен импорты)

4-слайд (Ауыл шаруашылығының негізгі капиталына салынған инвестициялар көлемі)

Аграрлық сектордың бәсекеге қабілеттілігін арттыру бойынша қабылданған шаралар (не істелді? Негізгі бастамалар)

«Агробизнес-2020» бағдарламасына сәйкес 2011 жылдан бастап агроөнеркәсіптік кешенді мемлекеттік қолдау 68,1 млрд. теңгеден 2016 жылы 176 млрд. теңгеге немесе 2,6 есеге өсті.

Бұл ретте, жергілікті атқарушы органдар бюджетіне берілген агроөнеркәсіптік кешенге арналған шығыстар үлесінің айтарлықтай ұлғайғанын (2011 жылғы 32 млрд. теңгеден 2016 жылы 153 млрд. теңгеге немесе 4,7 есеге) атап өту керек.

Мемлекеттік қолдаудың жаңа құралдары енгізілуде, тиімді субсидия түрлерінің нормативтері жоғарылап, тиімсіз нормативтер төмендеуде.

Бұл, әсіресе, Еуразиялық экономикалық одақ пен Дүниежүзілік сауда ұйымына кіруі кезінде Қазақстан өзіне бірқатар міндеттемелер, оның ішінде ауыл шаруашылығы бойынша міндеттемелер алған қазіргі уақытта қажет-ақ.

5-слайд

(Мемлекеттік қолдау)

Қазақстанның Дүниежүзілік сауда ұйымына кіруі кезінде мемлекеттік қолдау жалпы ауыл шаруашылығы өнімінің 8,5%-ы деңгейінде сақталып қалды;

Сонымен бірге, Қазақстан Дүниежүзілік сауда ұйымына кірген кезде ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің 8,5%-ы деңгейіндегі тікелей инвестициялар («сары себет») түрінде ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдау шараларын қолдану бойынша уағдаластыққа қол жеткізілді. Салыстыра кетсек, Дүниежүзілік сауда ұйымына жуырда кірген Ресей, Украина, Қырғызстан, Молдова, Хорватия, Грузия елдері ауыл шаруашылығын 5 % шегінде субсидиялайтын болады.

Бұл ретте, «жасыл себет» шеңберіндегі мемлекеттік қолдау көлемін қандай да бір шектеулерсіз беруге болады, яғни, аграрлық сақтандыруды қолдауға, ғылымға, консалтингке, ветеринарияға, фитосанитарияға, инфрақұрылымдық жобаларға, әлеуметтік қамтамасыз етуге және өнімнің түпкілікті құнына әсер етпейтін өзге де шараларға арналған шығыстар мүлдем лимиттелмегенін атап өткен жөн.

6-слайд (Қазақстанның Дүниежүзілік сауда ұйымына кіруі)

Агроөнеркәсіптік кешен субъектілеріне салық салу жүйесі жетілдірілді;

Агроөнеркәсіптік кешен субъектілеріне салық салу жүйесі жетілдірілді.

Жалпыға ортақ салық салу режимі қолданылатын ауыл шаруашылығы тауарын өндіруші заңды тұлғалар мен шаруа (фермер) қожалықтарына өсіп кеткен салықтық жүктемені нивелирлеу үшін еңбекақы қоры бойынша қосарланған шегерім жүргізу, әлеуметтік салық мөлшерлемесін 6,5%-ға дейін төмендету, қосылған құн салығын төлеу кезінде 70%-дық жеңілдік алу және мүлік, көлік салығын төлеуден босатылу құқығы берілген. Сонымен қатар, барлық шаруа (фермер) қожалықтары үшін қоршаған ортаға эмиссия үшін ақы төлеу бірыңғай жер салығы құрамына қосылды.

Сонымен қатар, жеке қосалқы шаруашылықтың әрбір мүшесінің дайындаушы ұйымдарға ауыл шаруашылығы өнімін өткізуден түскен кірісі 24 еселенген ең төменгі еңбекақы мөлшері шегінде жеке табыс салығынан босатылды.

3. Агроөнеркәсіптік кешен субъектілері үшін кейбір жеңілдіктерді қолдану жөніндегі заңнамалық шектеулер қосылған құн салығы бойынша 70%-дық жеңілдікті тері мен жүнді өңдеуге де қолдану, заңды тұлғаларға және басқа заңды тұлғаларда үлесі барларға арнайы салық режимін қолдануға салынған тыйымды алып тастау, тірі ірі қара малды импортқа арналған қосылған құн салығы есепке алына отырып төленетін тауарлар тізбесіне қосу арқылы шешілді.

Сонымен бірге, ауыл шаруашылығы кооперативтері үшін арнайы салық режимінің тартымдылығы арттырылды.

Жалпы, бұл жаңалықтардың барлығы көбіне жерді ұтымды пайдалану, тауарларды өткізу, аграрлық азық-түлік нарығының айтарлықтай бөлігін көлеңкелі айналымнан шығару мәселелерін шешеді.

7-слайд (Агроөнеркәсіптік кешен субъектілеріне салық салу жүйесін жетілдіру)

Өндіріс мәдениеті (технологиялылық, етті экспорттау жобасы, ғылыми қамтамасыз ету, агроқұралымдардағы өндіріс, өндірістің әртараптандырылуы) жолға қойылды;

Асыл тұқымдық іс үшін кедергілер жойылды және селекциялық жетістіктер нарығы ырықтандырылды;

Мал шаруашылығы мен өсімдік шаруашылығы саласында өндіріс мәдениеті жолға қойылды.

Мал шаруашылығында ең алдымен ірі қара мал етінің экспорттық әлеуетін дамыту жобасы сәтті іске асырылып жатқанын атап кеткен жөн, бұл сиыр еті өндірісінің қажетті технологиялық тізбегін құруға және жаңа экспорттық бағытты ілгерілетуге мүмкіндік берді.

2011-2015 жылдар кезеңінде аталған жоба шеңберінде республикада жеке инвестициялар мен мемлекеттік қолдау есебінен 180,0 мың мал орнына арналған бордақылау алаңдары жүйесі құрылды, ірі қара малды өсірумен айналысатын 10 мыңнан астам фермерлік шаруашылықтар қатысады. Нәтижесінде 2015 жылы 16 мың тоннадан астам ет пен ет өнімдері, оның ішінде 6,4 мың тоннадан астам жаңа салқындатылған сиыр еті экспортталды.

Бұдан басқа, асыл тұқымды мал саласын кері реттеуді көздейтін асыл тұқымды мал шаруашылығы туралы заңнама жетілдірілді.

Мәртебе асыл тұқымдық шаруашылыққа емес, тікелей асыл тұқымды жануарға беріледі. Қызметті республикалық палаталар реттейді. Ірі қара мал тұқымдары жөніндегі республикалық палаталармен қатар ағымдағы жылы ауыл шаруашылығы жануарларының барлық түрлері бойынша республикалық палаталар құрылатын болады.

Өсімдік шаруашылығында құрылымдық және технологиялық әртараптандыру нәтижелерін атап өту қажет, егер, 2011 жылы бидайға арналған егіс алаңы шамамен 66%-ды (13,8 млн. га) құраған болса, 2015 жылы бұл алаңдар 56%-ға (11,7 млн. га) дейін қысқарды. Бұл ретте майлы дақылдардың егіс алаңдарын 11%-ға, жемдік астық, жарма мен бұршақ дақылдар алаңдарын 36%-ға, көкөніс-бақша дақылдары мен картоп алаңдарын 12%-ға кеңейтуге және тиісінше, мал шаруашылығының жемшөп базасын нығайтуға, өңдеуші кәсіпорындарды шикізатпен қамтамасыз етуге ықпалын ететін өсімдік шаруашылығы өнімін өндіру көлемдерін ұлғайтуға қол жеткізілді.

Басым дақылдар өндірісінің өсімі шетелдік инвесторлардың аталған бағыттарға қызығушылығын арттырды. Мысалы, «ЭФКО» және «Сиань Айдзю» компаниялар тобы сияқты трансұлттық компаниялар майлы дақылдарды өңдеу жөніндегі зауыттарды салуды жоспарлауда. Екінші жоба бойынша қазақстандық «Total impex» ЖШС компаниясы серіктес болып табылады. «МЭЗ-СКО» ЖШС және «Евразиан Фудс Корпорейшн» АҚ сияқты отандық өндірушілердің де осыған ұқсас ниеттері бар.

8-слайд (Ірі қара мал етінің экспортты әлеуетін дамыту жобасы)

9-слайд (2009-2016 жылдары ауыл шаруашылығы дақылдарының егіс алаңдары құрылымын әртараптандыру)

Ветеринария мен фитосанитария жүйесі жаңғыртылды

Ветеринария мен фитосанитария жүйесі жаңғыртылды.

Ветеринария саласында Халықаралық эпизоотиялық бюро мақұлдаған ветеринария қызметін дамытудың ұзақ мерзімді стратегиясы алғаш рет әзірленіп, қабылданды.

Ветеринариялық жүйе институционалдық тұрғыдан нығайтылды (республикалық деңгейде де, жергілікті деңгейлерде де);

Ветеринариялық ұйымдарды (және ветеринариялық зертханаларды) материалдық-техникалық жарақтандыру бойынша шаралар қабылданды;

Республиканың 9 облысы бойынша вакцина қолданылмайтын аусылдан таза ел мәртебесі берілді, бұл осы облыстарға жануарлар мен ауыл шаруашылығы өнімін кедергісіз экспорттауға мүмкіндік береді.

Фитосанитария саласында отандық карантинге жатқызылған өнімді сыртқа нарықтарға ілгерілету үшін Қазақстан зиянды организмдердің енуі мен таралуын   болдырмау, карантиндік объектілердің бар-жоғы мен таралуы туралы мәліметтер алу бойынша бірлескен және тиімді іс-қимылдарды қамтамасыз ететін Еуропа мен Жерорта теңізінің өсімдіктерді қорғау жөніндегі ұйымымен және Өсімдіктер карантині және оларды қорғау жөніндегі халықаралық конвенциямен ынтымақтастықты жүзеге асырады.

Кеден одағы шеңберінде Ресей мен Беларустың фитосанитариялық талаптары жеңілдетілді, ол кеден аумағы мен кедендік шекарадағы карантиндік фитосанитариялық бақылаудың (қадағалаудың) бірыңғай тәртібін жүзеге асыру жөніндегі бірыңғай талаптарды қолдануды қамтамасыз етуге, өсімдік шаруашылығы өнімінің орнын ауыстыру кезіндегі кедергілерді алып тастауға мүмкіндік берді.

Дүниежүзілік сауда ұйымы шеңберінде Қазақстан Дүниежүзілік сауда ұйымы Хатшылығымен, Дүниежүзілік сауда ұйымына мүше елдермен, халықаралық ұйымдармен Саудадағы техникалық кедергілер, санитариялық және фитосанитариялық шаралар жөніндегі ақпараттық орталық арқылы өзара іс-қимыл жасасады.

Жалпы, жоғарыда аталған шаралар республикада қолайлы фитосанитариялық ахуалды қамтамасыз етуде, бұған отандық ауыл шаруашылығының өсімдік шаруашылығы өнімін жеткізуге үшінші елдер тарапынан тыйым салынбауы куә.

10-слайд (Ветеринарияның заманауи жүйесі құрылды)

11 слайд (Фитосанитария жүйесі жаңғыртылды)

Ауыл шаруашылығы кооперациясы үшін кедергілер   жойылды;

Ұсақ ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің бірігуіне тосқауыл болатын кедергілерді алып тастау үшін 2015 жылғы 29 қазанда Мемлекет басшысы «Ауыл шаруашылығы кооперативтері туралы» Заңға және оған ілеспе заңға қол қойды, ол 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.

Заңдар өнімдерді өткізу, өндіріс құралдарын сатып алу, ауыл шаруашылығы техникасына және білімді таратуға қол жеткізу мәселелері бойынша ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің кооперациясы үшін жағдай жасауға бағытталған. Ауыл шаруашылығы кооперациясының артықшылықтарына өндіріске арналған шығыстарды ықтимал үнемдеуді, өткізу нарықтарына қол жеткізу есебінен табысты арттыруды жатқызуға болады.

12-слайд (Ауыл шаруашылығы кооперациясы үшін кедергілер жойылды)

Органикалық өнім өндірісін дамыту үшін жағдайлар жасалды;

Қазақстан үшін дамудың перспективалы экспорттық бағыттарының бірі   органикалық өнім болып табылады. Оны дамытуға жағдай жасау үшін өткен жылы «Органикалық өнім өндіру туралы» Заң қабылданды, ол аталған өнімді ішкі нарықта реттеуге, оның экспортын ұлғайтуға мүмкіндік береді.
13-слайд (Органикалық өнім өндіру туралы заң қабылданды)
Өткізу нарықтары

Құрылған Еуразиялық экономикалық одақ сыртқы өткізу нарықтары проблемаларының шешімі болып табылады, ол 5 елдің жиынтық жалпы ішкі өнімі 2.2 трлн. АҚШ долларынан асатын, 180 млн. халқы бар тауар нарығында сауда жасауға мүмкіндік береді. Еуразиялық экономикалық одақта агроөнеркәсіптік кешен өнімінің жалпы импорты 44,0 млрд. доллардан астам соманы құрайды.

Сонымен қоса, Қазақстанның Дүниежүзілік сауда ұйымына кіруіне байланысты ауыл шаруашылығының экспортқа бағытталған өндірісін дамыту үшін ауқымды мүмкіндіктер туады.

Сондай-ақ, Мемлекет басшысы ет пен сүт саласына стратегиялық инвесторлар тарту және ет саласының әлемдік нарығында көшбасшы болып табылатын ірі компаниялармен ет экспортын қамтамасыз ету бойынша алға қойған міндетті орындау мақсатында бірлескен инвестициялық жобаларды құру туралы тиісті бірқатар құжаттарға қол қойылды.

Осындай компаниялардың бірі қытайлық «Rifa Holding Group» трансұлттық корпорациясы болып табылады, ол «Еуразия агрохолдинг» компаниясымен бірге Шығыс Қазақстан облысында ет кластерін құру жөніндегі меморандумға қол қойды.

Сонымен қатар, еліміздің ірі кәсіпорындарының бірі «Актеп» ЖШС мен италияндық «Inalca Eurasia» компаниясы республиканың үш облысында жалпы қуаты бір уақытта 44 мың басты бордақылайтын бордақылау алаңдарын салу үшін тігінен интеграцияланған компания құруды, сондай-ақ ет комбинатының қуатын 20 мың тонна ет және ет өнімдеріне ұлғайта отырып, жаңғыртуды көздейтін инвестициялық келісімге қол қойды. Инвестиция көлемі 100 млн. долларды құрайды. Сондай-ақ компания қазақстандық ет брендін жасауға және оны Еуропа елдері мен Ресейге экспорттауды қамтамасыз етуге ниетті.

 

Агроөнеркәсіптік кешеннің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға

кедергі келтіретін проблемалық

мәселелер

Сонымен қатар, экономиканың аграрлық секторында шешілмеген проблемалар әлі де аз емес екенін атап өткен жөн. Оның бәсекеге қабілеттілік деңгейі уақыт талаптарына толықтай сәйкес келе бермейді.

Қалыптасып отырған жағдай себептерінің бірі«Агробизнес-2020» бағдарламасының құралдарын жеткіліксіз қаржыландыру болып табылады. Мәселен, 2013 жылы жеткіліксіз қаржыландыру қөлемі 26 млрд. теңгені (14,13%), 2014 жылы 110 млрд. теңгені (35,4%), 2015 жылы 115 млрд. теңгені (34,4%), 2016 жылы 127 млрд. теңгені (36,8%), 2017 жылы 175,0 млрд. теңгені (45,7%) құрайды.

Нәтижесінде, ауыл шаруашылығына салынған инвестициялар көлемі салыстырмалы түрде төмен болды. Мәселен, 2015 жылдың қорытындыларымен салыстырғанда ауыл шаруашылығындағы негізгі капиталға салынған инвестициялар 167,1 млрд. теңгені құрады, бұл өнеркәсіптің негізгі капиталына салынған инвестициялардың көлемінен 23 есеге және көлік пен қоймалауға салынған инвестициялардан 7 есеге төмен.

Өз кезегінде, инвестиция ағынының болмашы көлемі:

- саланың төмен деңгейде техникалық жарақталуынан (облыстың ауыл шаруашылығы техникасы паркінің 80 пайызы тозған);

- егіншіліктің қарқындату деңгейінің төмендігінен (топырақтың құнарлылығын арттыру, тыңайтқыштарды қолдану бойынша жұмыстар дұрыс жолға қойылмаған);

- ауыл шаруашылығы жануарларының генетикалық әлеуетінің төмен деңгейінен (республика бойынша асыл тұқымды ірі қара мал басының жалпы табын бойынша үлесі 10,8%-ды құрайды, ал мал шаруашылығы дамыған елдерде бұл көрсеткіш шамамен 40-50 %-ды құрайды);

- ауыл шаруашылығы жануарлары өнімділігінің төмендігінен (Қазақстан Республикасы бойынша бір сиырға шаққанда сүт сауу бойынша орташа көрсеткіш жылына 2309 килограммды құрайды, ал шет елдерде бұл көрсеткіш жылына 6-8 мың литрге тең) көрінеді.

Бұдан басқа, Еуразиялық экономикалық одақ пен Дүниежүзілік сауда ұйымы шеңберінде Қазақстанның ашық шекара жағдайында жұмыс істейтін барлық артықшылықтарына қарамастан, азық-түлік тауарларының отандық нарығында шетелдік контрафактілік және бұрмаланған өнімдердің болуы секілді жағымсыз фактілер байқалып отыр. Тұтынушыны өнімдердің құрамы мен шығу тарихына қатысты адасушылыққа әдейі алып келуімен қатар, бұл өнім халықтың денсаулығына тікелей зиян келтіреді және азық-түлік нарығында жосықсыз бәсекеге себепші болады. Сондықтан осындай өнімдерді өндірушілермен және оларды сатушылармен күресте белсенді түрде ынтымақтасуымыз қажет.

Не істеу жоспарлануда?

14-слайд (Агроөнеркәсіптік кешеннің дамуын тежейтін факторлар)

Шешу жолдары (Не істеу жоспарлануда?)

«Агробизнес 2020» құралдарын толықтай қаржыландыру

Біріншіден, агроөнеркәсіптік кешенді субсидиялау тетіктерін табысты іске асыру үшін «Агробизнес-2020» бағдарламасының толық көлемде қаржыландырылуын қамтамасыз ету қажет. Еуразиялық экономикалық одақ пен Дүниежүзілік сауда ұйымының бірыңғай нарығын құру да осыны қажет етеді, онда қатысушы елдердің ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілері әр түрлі мемлекеттік қолдау көлемдері жағдайында нарыққа қол жеткізу үшін бірдей шарттарға ие болады.  
Агроөнеркәсіптік кешенді субсидиялау жүйесін реформалау, субсидиялау процесін автоматтандыру

Бұдан басқа агроөнеркәсіптік кешенді субсидиялау жүйесін ауқымды реформалау бұдан әрі субсидиялау процесін автоматтандыра отырып, жалғасатын болады. Реформаның мәні – ынталандырмайтын субсидиялар мен мемлекеттік шығыстарды қысқарту. Осыған байланысты, 2016 жылы гектарлық субсидияны алып тастау және мал шаруашылығын субсидиялау бағдарламасын өзгерту жоспарланып отыр.

Бұл ретте, босаған қаражатты жабдықтар мен технологияны жаңғыртуға септігін тигізетін барынша тиімді бағыттарға – инвестициялық субсидияларға, пайыздық мөлшерлемеге арналған субсидиялауға, өсімдік шаруашылығындағы сақтандыруға, қосылған құн салығын, асыл тұқымдық істі субсидиялауға, бизнес қауымдастықтардың ғылыми ұйымдар көрсететін қызметтерге арналған шығындарын субсидиялауға, фитосанитариялық қауіпсіздікті арттыруға қайта бағыттау жоспарланып отыр.

15-слайд (Агроөнеркәсіптік кешенді субсидиялау жүйесін реформалау)

16-слайд

(Субсидияларды бір операторда шоғырландыра отырып, субсидиялау процесін автоматтандыру)

Өсімдік шаруашылығы мен мал шаруашылығындағы сақтандыру Сонымен қатар, өсімдік шаруашылығында міндетті сақтандыру саласындағы қолданыстағы заңнаманы жетілдіру жоспарлануда, сондай-ақ шет елдердің тәжірибесін есепке ала отырып, Қазақстанда ауыл шаруашылығы жануарларын міндетті сақтандыруды енгізу бойынша жұмыс жүргізілуде. 17,18-слайдтар (Өсімдік шаруашылығы мен мал шаруашылығындағы сақтандыруды жетілдіру)
Контрафактілік және бұрмаланған өнімдерге қарсы күрес Контрафактілік және бұрмаланған өнімдер проблемаларын шешу үшін Үкімет мұндай өнімдерді бақылау, олардың өндірушілері мен таратушыларына қарсы күресу бойынша жүйелі жұмыс жүргізуде. Сонымен бірге Ауыл шаруашылығы министрлігіне тамақ өнімдерін техникалық реттеу және бұрмаланған өнімдерді анықтау саласындағы функцияларды тапсыру жөніндегі біздің ұсынысымыз пысықталуда.  

Өткізу нарықтарының проблемалары

Өткізу нарықтарын дамыту жөніндегі басым міндет – ауыл шаруашылығы өнімдерін Қытай Халық Республикасының нарықтарына экспорттау. Қытай тарапы Қазақстаннан сапалы органикалық ауыл шаруашылығы өнімін импорттауға ерекше көңіл бөлетінін атап өту қажет.  
Залға өтініш Заңнаманы жетілдіру

Құрметті депутаттар! Аграрлық саланы реформалау мемлекеттік қолдаудың бағыттары мен көлемдерінің кейбір өзгерістеріне алып келеді.

Ұсынылып отырған өзгерістердің қолданыстағы заңнамалық актілерде болмауына байланысты, ең алдымен агроөнеркәсіптік кешенді мемлекеттік қолдау жүйесін құқықтық реттеуді жетілдіру және оның тиімділігін арттыру қажет.

Осы кезде бізге тағы да Парламент депутаттары тарапынан қолдау қажет болады.

Жалпы, Парламент депутаттарымен бірлесіп аграрлық саланы мемлекеттік реттеудің жаңа тетіктерін енгізуді заңнамалық түрде бекітіп беретін құжатты уақтылы қабылдау ауыл шаруашылығын қолдау тиімділігін арттыруға және осындай салымдар кезінде ең жақсы нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Назарларыңызға рахмет!

 

Электрондық үкімет порталында жаңа мүмкіндіктер ашылуда. Әзірлеушілер жаңа электрондық қызметтер, мобильдік қосымшалар, алғашқы SMS-сервистерді іске қосты. Олардың айтуынша, алдағы уақытта банктер клиенттерден қағаз жүзіндегі анықтама талап етпейтін болады. Инвестиция және даму вице-министрі Асқар Жұмағалиев ҚазАқпаратқа берген эксклюзивті сұхбатында қазақстандықтардың өмір сүруін жеңілдету барысында жасалған жұмыстары жайлы тарқата айтып берді.

- Асқар Қуанышұлы, 12 сәуірде порталға 9 жыл толды. Осы уақыт ішінде ол бірнеше кезеңдерден өтті. Басында қарапайым сайт болса, кейіннен оны өте қымбат сайт деген әңгімелер тарады. Содан соң бірнеше алғашқы қызметтер пайда бола бастады, артынша қызметтерді электрондық форматқа ауыстырғысы келмейтін мемлекеттік органдармен проблема орын алды... Қазіргі жағдайда қай дәрежедеміз?

  - Сіз портал кезеңдерін өте қисынды жіктеп шықтыңыз (күледі). Біз әдетте, портал төрт негізгі кезеңнен өтті деп айтып жүрміз. Ақпараттық порталдан интеграциялыққа дейін. Алайда,  жалпы алғанда, сіздің айтқандарыңыздың жаны бар. Тек айта кету керек, электрондық үкімет құру жұмысы сәл ертерек, Мемлекет басшысы 2004 жылы халыққа Жолдауында тиісті тапсырма бергеннен кейін басталды. Біз инфрақұрылымы мен заңнамалық базасын әзірледік те, 2006 жылы порталды іске қостық. Алғашқы жылдары порталда шынымен электрондық қызметтер болған жоқ, тек ақпараттық қызметтер болатын, сондықтан қарапайым сайт мемлекетке неге осынша қымбатқа түседі деген сұрақтар туындады. Бұл уақытта   ақпараттық инфрақұрылым құру бойынша қыруар жұмыстар атқарылып жатқан еді. Ол кезде халық бұдан бейхабар болатын: дерекқор, ақпараттық жүйелер, тізілімдер құрылып, толықтырылды. Бұл дайындық кезеңі еді, онсыз ХҚКО жұмысын реттеп, электрондық қызметтерді іске қосу мүмкін емес-тін. Егер қазіргі жағдайы туралы айтар болсақ - портал арқылы 93 млн. астам қызмет көрсетілді. Қазір алдымызға қойған міндетіміз - мобильдік үкіметке көшу. Осы салада көш бастап тұрған Корея, Сингапур, Эстония сияқты елдер де осы мәселемен белсенді айналысуда.

- Мобильді үкімет нені көздейді?

- Бұл мемлекеттік қызметті тек компьютер арқылы ғана емес, сонымен бірге кез келген ұялы телефон, смартфонда СМС көмегімен, мобильдік қосымшалар, қысқа мәтіндік командалар (USSD) және т.б. арқылы алу мүмкіндігі. Бір сөзбен айтқанда, мемқызмет алу үрдістері барынша жеңілдей түседі.

- Жақын арада қандай қызметтер іске қосылады?

- Қазірдің өзінде смартфон иелері Egov.kz (Play Market және AppStore-де) жаңа мобильдік қосымшасын пайдалана алады, ол арқылы 50-ден астам сервис қызметтері қолжетімді. Сондай-ақ қазақстандықтар, айтып өткенімдей, СМС арқылы қызмет алып, электрондық қолтаңбаны (ЭЦҚ) телефонның SIM-картасына жаза алады және көптеген қызықты, ең бастысы көптен күткен мүмкіндіктерге қол жеткізе алады. Мысалы, банктер клиенттері туралы анықтаманы өздері ала алады. Яғни, несие ресімдеу үшін мекенжай туралы, зейнетақы аударымдары жайлы және т.б. анықтамалар жинаудың қажеті болмайды.

- Демек, банктің кез келген қызметкері жүйе арқылы мен жайлы ақпаратты ала алады ғой. Ал жеке деректер жайлы заң нормалары қалай жүзеге аспақ?

- Иә, банктерде мұндай мүмкіндіктер болады. Сервисті әзірлеп те қойдық. Олар бұл мәліметтерді тек клиенттің рұқсатымен ғана ала алады. Яғни, сіз банкке келсеңіз, оператор қандай анықтамалар  керек екендігін, сонымен бірге оны өздері ала алатындығы жайлы хабардар етеді. Бұл үшін ол сіздің ЖСН енгізіп, жүйеге өтініш жібереді. Электрондық үкімет порталындағы сіздің жеке кабинетіңізге осындай банк осындай ақпарат сұратып отыр деген хабарлама келеді. Тиісінше, сіз оған ақпаратты алуға рұқсат бере аласыз немесе бас тартасыз. Егер сіз мобильді үкіметке тіркелетін болсаңыз, сізге телефонға СМС хабарлама келеді, жауап хабарлама арқылы сіз деректеріңізді алуға рұқсат бере аласыз.

2014 жылы Қазақстанның экономикасы әлемдік нарықтардағы айтарлықтай өзгеру жағдайында дамыды.

Мәселен, 2014 жылы мұнай мен темір рудасының әлемдік бағасы 2 есе төмендеді.

2014 жылы ел экономикасы 4,3% өсті.

Өнеркәсіптегі өсу 0,3%, ауыл шаруашылығында – 0,8% құрады. Негізгі капиталға инвестициялар 3,9% өсті.

Жұмыссыздық деңгейі 5,0%, инфляция 7,4% құрады.

Орташа айлық еңбек ақы 120,5 мың теңгені құрады және нақты мәнінде 3,9% өсті.

Елдің халықаралық резервтері 7,3% өсіп, 102,5 млрд АҚШ долларын құрады, оның ішінде Ұлттық қор активтері –73,6 млрд АҚШ доллары, Ұлттық банктің алтын-валюта резерві - 28,9 млрд АҚШ доллары.

Жалпы Үкімет 2014 жылы қабылдаған шаралар елдегі макроэкономикалық және қаржылық тұрақтылықты сақтауға мүмкіндік берді.

В текущем году существенное негативное влияние на экономику страны оказывают внешние риски, связанные со значительным снижением мировых цен на нефть и финансовым-экономическим кризисом в России.

В Послании народу Казахстана 11 ноября 2014 года Главой государства озвучена Новая экономическая политика «Нурлы Жол – Путь в будущее», направленная на создание современной инфраструктуры страны, условий для роста деловой активности и нового рывка в целях обеспечения вхождения Казахстана в 30-ку развитых стран мира.

11 февраля 2015 года с участием Главы государства проведено расширенное заседание Правительства, на котором определены конкретные меры контрциклической экономической политики на текущий год и среднесрочную перспективу.

В этой связи, Глава государства поставил перед Правительством, Национальным Банком и акимами ряд задач.

Во-первых, с учетом текущей экономической ситуации поручено расширить меры поддержки экономики, дополнив программу «Нурлы жол» новыми антикризисными мерами.

Новые антикризисные меры будут направлены на поддержку отечественного машиностроения и экспортеров, подведение инфраструктуры для предприятий малого и среднего бизнеса, увеличение государственной поддержки АПК, защиту внутреннего рынка, увеличение строительства жилья и активизацию проведения геологоразведки.

На новые антикризисные меры в 2015 году будетперераспределен 101 млрд. тенге, в том числе:

30 млрд. тенге, запланированные в 2015 году из Нацфонда на строительство социальной инфраструктуры, путем уточнения их целевого назначения, из них 17,3 млрд. тенге будут направлены на строительство объектов образования, в первую очередь, на ликвидацию трехсменного обучения и аварийности школ, 12,7 млрд. тенге – на предоставление организациям дошкольного образования государственного заказа;

71 млрд. тенге путем переноса средств, предусмотренных в 2016 году из Нацфонда на софинансирование проектов МФО, модернизацию ЖКХ, строительство автодорог и арендного жилья, будет направлен на:

поддержку АПК – 20 млрд. тенге;

подведение инфраструктуры для проектов в рамках ДКБ-2020 – 10 млрд. тенге;

защиту внутреннего рынка через развитие технического регулирования – 5 млрд. тенге;

активизацию проведения геологоразведки – 6 млрд. тенге;

увеличение строительства жилья – 30 млрд. тенге.

Облигационный займ АО «Байтерек» из Национального фонда в сумме 100 млрд. тенге, предусмотренный на финансирование субъектовпредпринимательства в 2016 году, также будет перенесен на 2015 год в сумме 75 млрд. тенге, из них:

70 млрд. тенге в виде облигационного займа, из них: на поддержку отечественных автопроизводителей – 20 млрд. тенге; производства вертолетов – 10 млрд. тенге; производства пассажирских вагонов – 5 млрд. тенге и поддержку экспортеров – 35 млрд. тенге;

5 млрд. тенге в виде целевого трансферта на капитализацию фонда гарантирования долевых вкладов для начала его работы.

25 млрд. тенге из оставшейся суммы в 2016 году будут направлены на экспортное и предэкспортное финансирование – 15 млрд. тенге, 10 млрд. тенге – на дополнительную капитализацию фонда гарантирования долевых вкладов.

До 10 марта 2015 года Правительством будет обеспечена корректировка проекта Госпрограммы «Нурлы Жол» с учетом включения новых мер антикризисного характера и внесение ее на утверждение Главой государства.

Также с учетом поручений Главы государства и учитывая возможное дальнейшее ухудшение ситуации в экономике страны в Резерв Правительства будут включены 250 млрд. тенге, предусмотренные на дополнительную капитализацию Фонда проблемных кредитов, из2-го транша по стимулированию экономики в рамках 1 трлн. тенге.

Во - вторых, поручено провести оптимизацию бюджетных расходов, а также расходов национальных холдингов, компаний и государственных предприятий.

Сегодня в Мажилисе Парламента будет презентован проект Закона о внесении изменений и дополнений в «Закон о республиканском бюджете на 2015-2017 годы».

На фоне замедления роста экономики и сокращения объемов внешней торговли расходы республиканского бюджета оптимизированы в среднем до 10%.

Расходы республиканского бюджета будут, в первую очередь, на выполнение текущих социальных обязательств в полном объеме, недопущение роста безработицы и поддержание деловой активности в экономике.

В-третьих, для поддержания внутреннего спроса на продукцию отечественных компаний и создания новых рабочих мест поручено начать финансирование всех запланированных проектов в рамках Госпрограммы «Нурлы Жол» в феврале т.г.

Правительством разработан План мероприятий по реализации поручений Главы Государства, данных на расширенном заседании Правительства 11 февраля 2015 года, с указанием конкретных сроков. Уже завтра данный План будет рассмотрен на заседании Правительства.

1. Основным инструментом контрцикличной экономической политики на среднесрочный период станет реализация Государственной программы инфраструктурного развития «Нұрлы Жол» на 2015-2019 годы.

1) Для развития транспортно-логистической инфраструктуры по проектам Центр-Юг, Центр-Восток и Центр-Запад будут продолжены работы на 1019 км, и по итогам года планируется сдать в эксплуатацию 272 км.

Для развития индустриальной инфраструктуры строительные работы на СЭЗ «Хоргос-Восточные ворота» будут завершены в 2016 году. Строительство инфраструктуры СЭЗ «Национальный индустриальный нефтехимический технопарк» будет начато в июле 2015 года.

Для развития энергетической инфраструктуры в т.г. будет построено 200 км линии электропередачи воздушной линии 500 кВт «Экибастуз – Семей – Усть-Каменогорск» общей протяженностью 600 км.

2) В сфере ЖКХ отобрано 86 проектов по модернизации систем тепло-, водоснабжения и водоотведения в регионах страны. Бюджетные кредиты будут выданы регионам в марте т.г. и в апреле начнется их реализация.

Кроме этого, в 2015-2017 годах совместно с МФО будут реализованы 8 проектов на общую сумму 492 млн. долл. США (91 млрд. тенге) в сфере тепло-, водоснабжения и водоотведения. В июле т.г. начнется реализация 3 проектов в Кызылординской области совместно с ЕБРР на общую сумму 88,7 млн. долл. США (16,4 млрд. тенге).

3)В текущем году запланировано строительство 7,1 млн. кв. м. жилья, в том числе за счет бюджетных средств - 561,7 тыс. кв. метров(7472 квартир). По Госпрограмме «Нурлы Жол» планируется построить и дополнительно сдать 487 тыс.кв. м. жилья или 9 740 квартир.

Уже в марте т.г. будут сданы и распределены приоритетным лицам из числа очередников местных исполнительных органов 1353 квартиры, во втором квартале т.г. - 716 квартир.

  1. Для улучшения бизнес климата с 1 января 2015 годавступил в силу Закон по кардинальному улучшению условий для предпринимательства, предусматривающий значительное сокращение количества процедур, сроков и финансовых затрат.

Во исполнение поручения Главы государства для дальнейшего улучшения рейтинга Казахстана в индексе Всемирного банка DoingBusiness подготовлен второй пакет законодательных измененийпосозданию более благоприятных условий для предпринимательства.

Данным законом предусматриваются нормы по улучшению процедур реабилитации и банкротства, досудебному урегулированию земельных споров посредством медиации и по защите миноритарных инвесторов.

В 2015 году будет обеспечено ускоренное освоение 200 млрд. тенге включая 100 млрд. тенге, выделенных из Нацфонда в декабре 2014 года в рамках второго транша, для льготного финансирования субъектов предпринимательства в обрабатывающей промышленности.

Кроме выделенных средств из Нацфонда для предпринимательства, проводится активная работа по привлечению кредитных линий от МФО на общую сумму 92,5 млрд. тенге для кредитования МСБ. На сегодня АБР одобрил выделение 24 млрд. тенге, ЕБРР уже открыта кредитная линия на 10 млрд. тенге для АО «Банк «ЦентрКредит».

3. Для дальнейшей диверсификации экономики началась реализация Госпрограммы индустриально - инновационного развития на 2015-2019 годы.

В целях противодействия негативному влиянию внешних факторов на экономическое развитие страны будут выработаны меры по защите внутреннего рынка.

В рамках Евразийского экономического союза проводятся соответствующие консультации по этому вопросу с РФ.

4. Для усиления мер по казахстанскому содержанию будет возобновлена активная политика импортозамещения.

По расширению местного содержания в закупках товаров и услуг крупными предприятиями и национальными компаниями заключены 407 меморандумов на сумму более 1,4 трлн.тенге, в т.ч. в ходе поездок членов Правительства в регионы – 127 меморандумов.

По поручению Главы государства запущена акция «Сделано в Казахстане» с созданием в торговых сетях секции казахстанских товаров с предоставлением субсидирования местным производителям.

5. Для обеспечения социальной стабильности и занятости населения основным инструментом будет реализация программы «Дорожная карта занятости 2020». Для реализации данной программы в бюджете предусмотрены 37 млрд. тенге.

7.В целях снижения уровня долларизации экономики Национальным банком совместно с Правительством будут приниматься меры в рамках принятого Плана по дедолларизации.

8. Для повышения конкурентоспособности казахстанской экономики будут ускорены проведение институциональных и структурных реформ по улучшению бизнес-климата в стране, дальнейшему улучшению инвестиционного климата и предоставлению секторальных инвестиционных преференций для приоритетных сфер экономики и реализации Программы тарифной политики совместно с ЕБРР.

В текущем году начнется реализация Рамочных соглашений о партнерстве с МФО по структурным и институциональным реформам, втом числепо таким направлениям как стимулирование науки и инноваций, развитие системы подготовки и переподготовки кадров, образования, здравоохранения, улучшение бизнес и инвестиционного климата. МФО будет выделено финансирование в размере 322 млрд. тенге, со-финансирование со стороны Правительства составит 39,2 млрд. тенге. В 2015 году планируется начать реализацию 33 совместных проектов.

На завершающей стадии находится переговорный процесс по ВТО.Основным итогом 2014 года стало завершение двусторонних переговоров по вступлению Казахстана в ВТО с одним из ключевых переговорщиков – Европейским Союзом. Достигнуты договоренности по основным вопросам переговорного процесса с Соединенными Штатами Америки.

Құрметті алқа мәжілісіне қатысушылар!

(Слайд 1 Кіріспе)

Өсімдік шаруашылығының 2014 жылғы даму нәтижелері мен ағымдағы жылға қойылатын жедел міндеттері туралы баяндамамды өткен жылы іске асырылған өзекті жағдайлардан бастағым келіп отыр.

Саланың өткен жылғы негізгі көрсеткіштері мынадай. Өсімдік шаруашылығы жалпы өнімінің көлемі 2014 жылы 1,3 трлн. теңгені, өсімдік шаруашылығы өнімінің нақты көлемінің индексі 98% (2013 жылы – 121%) құрады.

(Слайд 2 Жалпы түсім)

2014 жылы барлық ауыл шаруашылығы дақылдарының егістік алқабы 21,5 млн. гектарды құрады, бұл шамамен 2013 жылғы деңгейде. Дәнді дақылдар алқабы 15,3 млн. гектарды, оның ішінде бидай 12,4 млн. гектарды құрады. Майлы дақылдар 2,3 млн. гектар, мақта – 128 мың гектар, картоп пен көкөніс-бақша дақылдары – 413 мың гектар, жемшөп дақылдары – 3,3 млн. гектар алқапқа себілді.

Баршаңыз білетіндей, 2014 жылғы егін орағы ауа-райының шиеленісті жағдайында өтті. Бұған қарамастан шаруалар мынадай нәтижелерге қол жеткізді (облыс әкімдіктерінің деректері бойынша):

- дәнді дақылдар 14,8 млн. гектар алқаптан жиналды, бұл жинауға жататын алқаптың 99%-ын құрайды, майлы дақылдар – тиісінше 2,0 млн. гектар және 90%;

- бастапқы салмақпен 18,9 млн. тонна астық бастырылып, орташа түсімділік 12,7 ц/га құрады. Сонымен қатартазалаудан кейінгі астықтың жалпы өнімі 17 млн. тонна деңгейінде болжанып отыр, бұл ішкі тұтынуды ескере отырып экспорттық әлеуетті 7,0 млн. тоннаға дейін жеткізуге мүмкіндік береді.

         Бұл ретте атап өтетін жәйт, астық нарығындағы сұраныс пен ұсынымдар көлемінің теңгерілуі нәтижесінде қалыптасқан биылғы жылғы бидайдың жоғары нарықтық бағалары фермерлерге егін орағы кезіндегі шығындарының орнын толтыруға мүмкіндік береді.

(Слайд 3 2015 жылғы құрылым)

Облыстардың алдын-ала деректері бойынша 2015 жылы ауыл шаруашылығы дақылдарын 21,5 млн. гектар алқапқа орналастыру жоспарланып отыр. Көктемгі егіс алқабы 18,5 млн. гектарды құрайды. Дәнді дақылдар 15,2 млн. гектарға, оның ішінде бидай 12,2 млн. гектарға орналастырылады. Былтырғы деңгейге қарағанда бидай алқабы 235 мың гектарға, күріш – 8,5 мың гектарға қысқарады деп күтілуде. Майлы дақылдарды 2,2 млн. гектар, жемшөп дақылдарын 3,7 млн. гектар, көкөніс-бақша дақылдары мен картопты 414 мың гектар алқапқа орналастыру межеленіп отыр.

Өсімдік шаруашылығы саласында ағымдағы маусымға қойылатын міндеттердің ішінде көктемгі дала жұмыстарын уақытында және сапалы жүргізуге жағдай жасау тұр, бұл министрліктің, әкімдіктердің, «КазАгро» холдингінің үйлескен жұмысын талап етеді.

Ағымдағы жылы Министрлік көктемгі дала жұмыстарын жүргізуге КазАгроның 60 млрд. теңгесі көлемінде одан әрі шаруаларды несиелендіру үшін бюджеттік несие бөлуді жоспарлап отыр, бұл былтырғы жылғыдан 20 млрд. теңге артық.

Қазіргі таңда 2015 жылғы көктемгі дала жұмыстарын уақытында өткізуді қамтамасыз ету мақсатында Азық-түлік келісімшарт корпорациясы әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялардың немесе екінші деңгейлі банктердің кепілдігіне астықты форвардтық сатып алуды хабарлады, облыстарда үйлестіру кеңестері құрылып, шаруалардан өтінімдер жинау басталды, Энергетика министрлігімен бірлесіп 2015 жылғы көктемгі дала жұмыстарын жүргізуге қажетті дизель отынының көлемі қаңтар-ақпан кезеңінде қосымша құн салығымен қоса тоннасына 90 мың теңге (жанармай құю стансаларындағы нарықтық баға литріне 107 теңге болғанда литріне 76 теңге) бағамен 366 мың тонна мөлшерінде айқындалды. Қазіргі уақытта Министрлік көктемгі дала жұмыстарына арналған дизель отынының бағасын нарықтағы жағдайға байланысты төмендету мәселесіне бастамалық етуде. Қабылданған шаралар туралы қосымша хабарланатын болады.

Әртараптандыру

(Слайд 4 Әртараптандыру)

         Ауыл шаруашылығын дамытудыңнегізгі мәселелерінің бірі – өсімдік шаруашылығын әртатаптандыру мәселесіне толығырақ тоқтағым келеді.

         Елбасының тапсырмасына сәйкес Министрлік өсімдік шаруашылығын әртатаптандыру бойынша жұмысты күшейтуде. Мынадай шаралар қабылданды:

1. Әртатаптандыруға ынталандыру мақсатында бидай өндірісін субсидиялау нормалары қысқартылды, осы, сондай-ақ қосымша бөлінген қаражат есебінен өзге басым дақылдарға көтеріңкі субсидия нормативтері белгіленді.

2. Алқаптарды әртараптандыру, бидай монодақылының кері әсерін болдырмау мақсатында Министрлік пен облыс әкімдіктері арасында бидай алқабын қысқарту мен дәнді-жемдік, бұршақты, майлы және жемшөп дақылдары алқабын ұлғайтуды көздейтін меморандумдар жасалды.

3. Жерлерді ұтымды пайдалану механизмдерін енгізу жұмыстары басталды, олар ауыл шаруашылығы дақылдарының ауыспалы егістері туралы міндетті талапты көздейді. Ол үшін Министрлік Жер кодексі мен өзге заңға тәуелді актілерге өзгерістерге бастамашылық етті.

Нәтижесінде 2014 жылы 2013 жылмен салыстырғанда бидайдың егістік алқабы 699 мың гектарға, мақта – 13 мың гектарға азайды. Майлы дақылдар алқабы 2013 жылғы деңгейден 319 мың гектарға артып, алғаш рет 2,0 млн. гектардан асып түсті. Жемшөп дақылдарының алқабы 218 мың гектарға, көкөніс-бақша дақылдары – 12 мың гектарға ұлғайды.

         Жалпы бидай алқабы «шарықтаған» 2009 жылмен салыстырғанда 2,4 млн. гектарға қысқарды. Қабылданған шаралар бидайға деген сұраныс пен ұсынысты теңдестіруге, баға демпингі туындауының алғышарттарын болдырмауға, ауыспалы егістерді жақсартуға және дәнді-жемдік, майлы, жемшөп және көкөніс-бақша дақылдары алқабын кеңейтуге мүмкіндік берді.

         Өкінішке орай, бүгінгі күнге дейін кейбір аймақтардың жергілікті атқарушы органдары әлі толқу үстінде, ал жекелеген шаруаларда бидайды көбірек сепсең, көбірек табыс болады деген ойлау стереотипі сақталуда.

         Бұған айтарым, мемлекеттік қолдау көлемдерін ұлғайту, замануи технологиялар енгізу шараларымен қоса әртараптандыру бойынша қабылданған шаралар көрсеткендей, нәтижесінде салада өсімдік шаруашылығы өнімін өндіру көлемін арттыруға, мал шаруашылығының жемшөп базасын нығайтуға алғышарттар жасалды.

         (Слайд 5 Меморандумдар)

Алайда жекелеген облыстарда меморандумдарда белгіленген өсімдік шаруашылығын әртараптандырудың индикативтік көрсеткіштеріне қол жеткізілмеген. Атап айтқанда, қант қызылшасы бойынша кейін қалу Алматы және Жамбыл облыстарында байқалады. Майлы дақылдар алқабы бойынша едәуір кейін қалу Павлодар және Батыс Қазақстан облыстарында, жемшөп дақылдары бойынша – Ақмола, Қарағанды және Батыс Қазақстан облыстарында орын алып отыр. Бидай алқабын қысқартудың орнына ұлғайтуға Ақтөбе, Шығыс Қазақстан, Қарағанды және Павлодар облыстарында, күріш алқабын ұлғайтуға Қызылорда облысында жол берілген. Осыған орай облыс әкімдіктері субсидиялау тәсілдерін қайта қараулары және бидай өндіру шығындарын субсидиялауды қысқарту немесе алып тастау есебінен тиімдірек және нарықта сұраныс көбірек дақылдарға субсидияны көбейтулері қажет.

Субсидиялаудың барлық тұтқалары қазіргі кезде әкімдіктерге берілгендіктен әртараптандыру мәселесінде көп нәрсе жергілікті атқарушы органдардың талпынушылығы мен табандылығына байланысты. Барлық бюджеттік қаражат жалпы сипаттағы трансферттер механизмі арқылы жергілікті атқарушы органдарға берілген және субсидия нормативтері әкімдік қаулыларымен белгіленеді.

Сонымен қатар халықты жеміс-көкөніс өнімімен және ерте пісетін көкөніспен қамтамасыз ету проблемасын шешу шаралары қолданылуда.

2007 жылдан бастап жеміс-жидек дақылдары мен жүзімнің көпжылдық екпелерін отырғызуға және өсіруге жұмсалған шаруалардың шығындарын өтеуге бюджеттен 14,2 млрд. теңге бөлініп, оның есебінен 21,9 мың гектар, оның ішінде 2014 жылы 3,4 мың гектар алқапта жаңа бақтар мен жүзімдіктер салынды.

2014 жылы жабық топырақ ғимараттарының алқабы 845 гектарды, оның ішінде өнеркәсіптік жылыжайлар 268 гектарды құрап, 2013 жылмен салыстырғанда 269 гектарға ұлғайды.

2014 жылы жабық топырақтағы ауыл шаруашылығы дақылдары өндірісін субсидиялауға 2,6 млрд. теңге бөлінді, бұл 2013 жылғыдан 2 есеге жуық артық (1,4 млрд. теңге). Бұл ретте жабық топырақтың 1 гектарына арналған орташа субсидия нормативі шамамен 2 млн. теңгені құрады. Бұдан бетер, 2014 жылдан бастап жылыжай кешендеріне арналған жабдық сатып алуға жұмсалған шаруалар шығынының 30%-ға дейінін өтеуді көздейтін жылыжай салуды (кеңейтуді) инвестициялық субсидиялау басталды.

         2014 жылғы өнім егісіне шаруалардың тұқымға қажеттілігі толығымен қамтамасыз етілді.

2014 жылы 2013 жылмен салыстырғанда себілген элиталық тұқым мен жоғары репродукциялы тұқымның үлесі ұлғайды. Атап айтқанда, элиталық тұқым үлесі 1,4 есе, 1, 2, 3-репродукциялы тұқым – 1,1 есе көбейді. Сонымен қатар 4-5 және жаппай репродукциялы себілген тұқым үлесі 0,8 есе азайды.

Былтыр тұқым шаруашылығын субсидиялауға 2,6 млрд. теңге бөлініп, 80,2 мың. тонна элиталық тұқым, 3,4 млн. дана жеміс-жидекті дақылдары мен жүзім көшеті өндірісі, 16 гектар алқапқа көпжылдық екпелердің және жеміс-жидекті дақылдары мен жүзімнің аналықтарын салу және 20 гектар алқапта салынған жеміс дақылдары аналықтарының аяқталмаған өндірісіне қызмет көрсету субсидияланды.

Жағдайды пайдалана отырып, атап өткім келетіні, биылғы жылдан бастап бірінші репродукциялы тұқым мен бірінші ұрпақтағы буданды субсидиялауға көше отырып элиталық тұқымды субсидиялау алып тасталады. Субсидиялаудың жаңа механизміне көшу одан әрі репродукциялау, жоспарлы сорт жаңартуды жүргізу үшін өндірілген элиталық тұқымды нысаналы пайдалануды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Бұл ретте шаруаларға сатылған жеміс-жидек дақылдары мен жүзімнің элиталық көшеттерінің құнын субсидиялау жалғаса береді.

Жеміс шаруашылығы мен жүзім шаруашылығында 2015 жылдан бастап интенсивті бақтарды салу мен өсіруді субсидиялауды алып тастау жоспарлануда, өйткені бұл бағыт бойынша мемлекеттік қолдау инвестициялық субсидиялау аясында жүзеге асырылады.

Бұдан бетер, өсімдік шаруашылығын субсидиялаудың барлық бағыттары бойынша 2016 жылдан бастап жаңа норма енгізіледі. Оған сәйкес субсидиялар тұқым сатып алу нормаларына сәйкес жоспарлы сортжаңартуды қамтамасыз етуге қажетті көлемде шаруалар бірінші репродукциялы тұқым және (немесе) бірінші ұрпақтағы будан сатып алған жағдайда ғана төленетін болады.

(Слайд 6 Тұқыммен қамтамасыз ету)

Енді 2015 жылғы өнімге тұқыммен қамтамасыз етуге қатысты.

Былтырғы жылдың аяғында Министрлік облыс әкімдіктерімен бірлесе отырып тапшылықты анықтау мақсатында әр шаруашылық қиығында тұқымның нақты көлемін түгендеу, тұқымның егістік сапасын жедел тексеру, астық қабылдау кәсіпорындарында сақталудағы тұқымдық мақсатқа жарайтын тауарлық астық көлемін айқындау және оны шаруалардан сатып алу механизмін әзірлеу, өзге де іс-шаралар жүргізілді.

Жүргізілген түгендеу көрсеткендей, былтырғы жылғы қиын ауа-райы жағдайын ескере отырып, 162,5 мың. тонна көлемінде дәнді дақылдар тұқымының тапшылығы күтілуде (Қостанай облысында – 114,0 мың тонна, Солтүстік Қазақстан облысында – 37,2 мың тонна, Ақтөбе облысында – 7,6 мың тонна, Батыс Қазақстан облысында – 3,7 мың тонна).

2015 жылғы өнімге себу үшін тұқым сатып алу мәселесін шешу мақсатында әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялардың кепілдігіне тұқым немесе себуге жарамды бидай сатып алуға шаруаларды қаржыландыру жолымен Азық-түлік келісімшарт корпорациясы былтырғы желтоқсаннан бастап өз қаражаты есебінен бидай астығын форвардтық сатып алуды жүзеге асырады.

Өсімдік шаруашылығы өнімін қайта өңдеу

         Ауыл шаруашылығын дамытумен қатар жыл сайын өндірістің тұрақты өсуі мен қосымша құнды қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін тамақ және қайта өңдеу өнеркәсібін дамытуға да ерекше көңіл бөлінеді.

«Агробизнес-2020» бағдарламасы аясында 2014 жылдан бастап ауыл шаруашылығы өнімінің терең қайта өңделген өнімін өндіру үшін қайта өңдеу кәсіпорындарының оны сатып алу шығындарын субсидиялау басталды.

Сондай-ақ 2014 жылдан бастап жеміс пен көкөністі қайта өңдеу, дәнді және майлы дақылдарды терең қайта өңдеу, қант, май-тоң май өнімін, кондитер бұйымдарын өндіру кәсіпорындарын салуды (кеңейтуді) инвестициялық субсидиялау басталды. Бұл бағдарлама инвесторлардың кәсіпорын салуға немесе кеңейтуге жұмсаған шығындарын 30%-ға дейін өтеуді көздейді.

2014 жылдың қорытындысы бойынша 2013 жылмен салыстырғанда заттай көрсеткіште өсімдік майын өндіру көлемі 18%-ға, жарма – 53%-ға, қант – 12%-ға артқан. Алайда ұн, макарон бұйымдарын, қайта өңделген және консервіленген көкөніс өндіру көлемінің көрсеткіштері өткен жылғы деңгейде қалып отыр.

Бұдан бетер, Министрліктің ұсынысы бойынша 2015-2019 жылдарға арналған Қазақстан Республикасын үдемелі индустриялық-инновациялық дамыту мемлекеттік бағдарламасы жобасында «Тамақ өнеркәсібі» бөлімі көзделген, онда жалпы ауыл шаруашылығы өнімін қайта өңдеу саласының ағымдағы жағдайының талдауы келтірілген, тежеуіш факторлары анықталған, оларды шешу шаралары әзірленген, міндеттер мен нысаналы көрсеткіштер айқындалған.

Топырақты агрохимиялық зерттеу де маңызды фактор болып табылады. Өсімдіктердің қоректік элементтерге қажеттілігі, сондай-ақ олардың топырақтағы маңызы туралы ақпаратсыз тұрақты жоғары өнім алу мүмкін емес.

Жерлерді ұтымды пайдалану мониторингі аясында егістікті агрохимиялық зерттеу 24,3 млн. гектар алқапта жүргізілді. Топырақты агрохимиялық зерттеу нәтижелері көрсеткендей, қарашірік маңызы төмен топырақ егістік алқабының 73%-ын, орташа – 25%-ын және жоғары – 2%-ын алып отыр. Топырақтағы азот маңызының деңгейі төмен, фосфор – орташа, калий – жоғары.

Топырақ құнарлылығының төмендеу себептері тыңайтқыштарды жеткіліксіз қолдану көлемдері, көпжылдық шөптердің егістік алқабының азаюы, ауыспалы егістерді сақтамау және бидайды монодақыл ретінде өсіру болып табылады.

Республикалық агрохимиялық қызмет ғылыми-әдістемелік орталығы 2013 жылдан бастап әр жер пайдаланушыға қорытынды және топырақ құнарлылығын сақтау мен арттыруға бағытталған іс-шаралар мен тыңайтқыштар қолдану жөніндегі ұсынымдар бар агрохимиялық очерк береді. 2014 жылы әр облыс бойынша әр аудан қиығында егістік жерлер құнарлылығының агрохимиялық жағдайы жөнінде қорытындылар әзірленіп, одан әрі жұмыс атқару үшін облыс әкімдіктеріне берілді.

Осы мәселелерді шешу үшін қазіргі уақытта жаңа Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді ұтымды пайдалану қағидалары әзірленуде, оларға: ауыспалы егістерді сақтау; жайылымдарды оңтайлы жүктеуді қамтамасыз ету; топырақтың агрохимиялық жағдайын сақтау; фитосанитариялық іс-шараларды атқару; өндірістік көрсеткіштерді сақтау жөніндегі белгілі бір талаптар енеді.

Сондай-ақ сөзімде әріптестердің көңілін тағы да бір маңызды мәселеге аударғым келеді.

         Ағымдағы жылдың басында Министрліктің қарауына 2013-2014 жылдары субсидия бөлу кезінде жергілікті атқарушы органдардың заңдылықты сақтауы туралы Бас прокуратураның ұсынылымы түсті.

         Атап айтқанда, ұсынылымға сәйкес Батыс Қазақстан, Қызылорда және Маңғыстау облыстарынан басқа облыстарда субсидияны негізсіз бөлу және субсидия бөлу рәсімдерін сақтамау фактілеріне жол берілген.

         Әкімдіктердің лауазымды тұлғалары мен ведомствоаралық комиссия мүшелерінің салғырттығынан субсидиялау туралы шешімдерді қажетті құжаттардың бәрі болмастан қабылдау немесе заңнамада көзделмеген құжаттарды талап ету туралы көптеген фактілер анықталған. Мұның бәрі лауазымды тұлғалар мен ведомствоаралық комиссия мүшелерінің заңнама талаптарын дұрыс сақтамауының нәтижесі.

         Осыған орай облыс әкімдіктері қолданыстағы, оның ішінде әкімшілік ету қиынға түсетін мемлекеттік қолдау механизмдерін жетілдіру жөнінде ұсыныстар енгізулері тиіс.

         Бұдан бетер, қолданыстағы субсидиялау үдерісіндегі кемшіліктерді жою мақсатында Министрлік шаруаларға субсидия беру үрдісін автоматтандыруды жоспарлауда. Қазіргі таңда Министрлік осы мәселе бойынша шетелдік тәжірибені зерттеуде.

2015 жылға арналған міндеттер

2015 жылға мынадай міндеттер қойылады.

Бірінші – ауыл шаруашылығы дақылдарының егістік алқабы құрылымын одан әрі әртараптандыру.

Екінші – карантин мен өсімдіктерді қорғау саласындағы заңнаманы жетілдіру.

«Өсімдіктер карантині туралы» Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңжобаға сәйкес:

- өсімдіктер карантинін қамтамасыз ету жөніндегі үш мемлекеттік мекемені біріктіру;

- карантиндік арамшөптермен күресу іс-шараларын мемлекеттік қор жерлерінде – республикалық бюджет есебінен, меншіктегі немесе жер пайдаланудағы жерлерде – шаруалар есебінен бөлек қаржыландыру көзделеді.

Үшінші – астық нарығы саласындағы заңнаманы жетілдіру.

Астық нарығы мәселелері бойынша заңнамаға сәйкес:

- астық қолхаты қозғалысының айқындығын қамтамасыз ету, астықтың жоқ көлеміне астық қолхаттарын жазуға жол бермеу және мемлекеттік электрондық астық қолхаттары тізілімін жүргізу арқылы астық қозғалысына жедел талдау жүргізу шараларын қабылдау;

- астық қабылдау кәсіпорнын уақытша басқаруды енгізу және мерзімінен бұрын тоқтату, соның ішінде астық қабылдау кәсіпорнын уақытша басқаруды енгізу және мерзімінен бұрын тоқтату туралы сот шешімін қабылдау рәсімін реттеу;

- бюджеттік қаражат есебінен мемлекеттік жемдік астық ресурстарын қалыптастыру;

- астық қолхаттары иелерінің құқықтарын бұзғаны үшін астық қабылдау кәсіпорындарының жауапкершілігін (әкімшілік қана емес, қылмыстық) күшейту көзделеді.

         (Слайд 7 Кіріспе)

Сөз соңында атап өткім келетіні, «Агробизнес-2020» бағдарламасында және өзге де стартегиялық және бағдарламалық құжаттарда қойылған мақсаттар мен міндеттерге қол жеткізу мақсатында көзделген іс-шараларды одан әрі іске асыру Министрлік пен жергілікті атқару органдары арасында келісілген әрекеттерді талап етеді.

Назарларыңызға рахмет!

Құрметті әріптестер!

Министрліктің 2014 жылғы су және биологиялық ресурстар саласындағы қызметінің қорытындылары және 2015 жылға арналған міндеттер туралы қысқаша баяндауға рұқсат етіңіздер.

   

Су ресурстары саласында

Республика меншігіндегі су шаруашылығы объектілері мен құрылыстарының тұрақты қызметін қамтамасыз ету мақсатында өткен жылы
38 гидротехникалық құрылысты салу және реконструкциялау жұмыстары жүргізілді. Аса апатты 10 су шаруашылығы объектісі күрделі жөндеуден өткізілді. Соның нәтижесінде 20 су шаруашылығы объектісі пайдалануға берілді, қалған 28 объектінің пайдалануға берілу уақыты келесі жылдарға ауысатындықтан оларды алдағы жылдары пайдалануға беру жоспарланып отыр.

2014 жылы топтық су құбырларын салуға және реконструкциялауға республикалық бюджеттен 8 млрд. 550 млн.теңге бөлінді, бұл қаржы 23 жобаны іске асыруға арналған. Осы жобалардың ішінде 4 ауыз сумен қамту объектісінің құрылысы аяқталып, пайдалануға қабылданды. Жалпы алғанда 125 км су құбыры желілері реконструкцияланды және салынды, халқының жалпы саны 46,3 мың адам болатын 37 елді мекенде сумен жабдықтау жақсартылды.

Су объектілерінің экологиялық ахуалын сақтауды қамтамасыз ету мақсатында табиғатты қорғау үшін су жіберу жүзеге асырылды (Павлодар облысының Шідерті өзені, Қызылорда облысының теңіз төңірегіндегі көлдер жүйесі, Ақмола облысының Теңіз көлі), енді оған республикалық бюджеттен жыл сайын қажетті қаржы қаражатын бөлу көзделеді.

Нысаналы трансферттер есебінен 2014 жылы Жамбыл облысы Қордай ауданы Шу өзеніндегі ұзақтығы 12,8 шақырым учаскеде апаттық-қалпына келтіру және жағалауды бекіту жұмыстары жүргізілді.

Нысаналы трансферттер аясында Ертіс өзенінің оң жақ сағасы болып табылатын Усолка өзенінің арнасын қалпына келтіру жобасы іске асырылуда.

Қазақстан Республикасы Президентінің 2014 жылғы
4 сәуірдегі № 786 Жарлығымен бекітілген 2014-2020 жылдарға арналған Қазақстанның су ресурстарын басқарудың мемлекеттік бағдарламасы іске асырылуда.

Мемлекеттік бағдарламаның іс-шараларына сәйкес 2014 жылы 23 380,0 млн. теңге қарастырылған, іс жүзінде 19 603,4 млн. теңге бөлінді. Жоспар бойынша 2015 жылға 61 545,3 млн. теңге көзделген, бірақ бюджеттің тапшылығына байланысты іс жүзінде 19 778,9 млн. теңге ғана берілді. Толық қаржыландырмау 41 766,4 млн. теңгені құрайтын болады.

2014 жылда 7 бюджеттік бағдарлама, оның ішінде 2 - ағымдағы бағдарлама және 3 - даму бағдарласы, сонымен қатар сыртқы қарыздарды тарту арқылы - 2 бағдарлама, нысаналы трансферттер бойынша – 2 бағдарлама іске асырылды, олардың жалпы бюджеті 40228,5 млн. теңгені құрайды. 2014 жылы осы қаржының 40168,9 млн. теңгесі немесе 99,9%-ы игерілді, 2013 жылы қаржыны игеру 84,8%-ды құраған болатын.

Республикалық меншіктегі гидротехникалық құрылыстарды тұрақты пайдалануды қамтамасыз ету үшін 2014 жылы 181 республикалық және 11 трансшекаралық объектіге, оның ішінде оларды пайдалану шығындарына, ағымдағы жөндеуге, су тасқынына қарсы шаралар мен су қорғау іс-шараларына 7 млрд. 313 млн. теңге қаражат көзделді.

Су ресурстары комитетінің бассейндік инспекциялары 2014 жылы су пайдаланушылардың су және табиғат қорғау заңнамасын сақтауына қатысты 271 тексеріс жүргізді. Жалпы сомасы 21,380 млн. теңге болатын 236 әкімшілік айыппұл салынды. Оның ішінде жалпы сомасы 21,420 млн. теңге болатын 235 айыппұл салынып, олар өндіріп алынды.

Су ресурстарын жедел реттеу жұмыстары жүргізілді, соның нәтижесінде 2014 жылғы ерекше су тапшылығының орын алуына қарамастан экономиканың барлық саласы, оның ішінде Іле өзенінің бассейні де лимиттерге сәйкес сумен қамтамасыз етілді.

Қазақстан Республикасының 2014 жылғы 20 қарашадағы № 255-V ҚРЗ Заңымен Қорғас өзеніндегі «Достық» бірлескен гидроторабын басқару және пайдалану туралы Қазақстан Республикасы Үкіметі мен Қытай Халық Республикасы Үкіметінің арасындағы келісім ратификацияланды.

Қазақстан Республикасының 2014 жылғы 26 желтоқсандағы № 268-V Заңымен Қазақстан Республикасы мен Халықаралық Қайта Құру және Даму Банкі арасындағы Қарыз туралы келісім (Ирригациялық және дренаждық жүйелерді жетілдіру бойынша жобаның екінші фазасы – ИДЖЖ-2) ратификацияланды.

Ағымдағы жылы «Қазсушар» РМК күшімен проблемалық объектілер (Орда-1-2-ші кезекті және Каменский) бойынша жұмыстар аяқталды, бірақ оларды пайдалануға тапсыру үшін «Мемсараптама» республикалық мемлекеттік кәсіпорнының оң қорытындысын ала отырып, оын түзету қажет. Жәйрем-Қаражал су тартқышы бойынша жұмыс аяқталып қалды және пайдалануға беруге дайындалуда.

Көршілес мемлекеттермен (Ресей, ҚХР, Қырғыз Республикасы, Орталық Азия елдері) трансшекаралық сулар бойынша бірлескен комиссиялардың отырыстары өткізілді. Ағымдағы жылы Су бөлу туралы келісімді қарауға қатысты Қытай Халық Республикасымен уағдаластықтарға қол жеткізілгенін ерекше атап өту керек.

1 слайд

2-слайд-а

2-слайд-б

2-слайд-в

Орман шаруашылығы саласында:

Орман қоры аумағында ауаның жоғары температурасы, жауын-шашынның аз мөлшерде болуы, сондай-ақ шөптің қурап кетуі 2014 жылы жоғары дәрежедегі өрт қаупінің орын алуына түрткі болды, бұл өткен жылмен салыстырғанда өрт болған алқаптардың көбеюіне әсер етті.

Жалпы алғанда 2014 жылы республиканың мемлекеттік орман қоры аумағында 3,0 мың гектар, оның ішінде орман көмкерген 1,2 мың гектар алқапта 578 орман өрті болды. Орман өрттерінен келген залал 56,7 млн. теңгені құрады.

Орман өрттерінің шығу оқиғаларының 70% жергілікті атқарушы органдардың дала өрттеріне жол бермеу және оларды жою жөнінде тиісті шаралар қолданбауынан туындағанын атап өту керек, бұл осы өрттердің мемлекеттік орман қорының аумағына көшуіне себеп болды.

Жыл ішінде Ақмола, Алматы, Атырау, Қостанай, Жамбыл және Павлодар облыстарының орман алқаптарында дала өрттерінің салдаранынан 18 өрт оқиғасы орын алды. Бұл жалпы алаңы 2000 гектар алаңда орман өрттерінің шығуына әкеп соқты.

Селолық округтердің әкімдіктерінде өрт сөндіру құралдарының болмауы дала өрттерін уақытылы сөндіруге мүмкіндік бермейді.

Осыған байланысты облыс әкімдіктері аудандар мен селолық округтер әкімдіктерінің материалдық-техникалық базасын нығайту жөнінде шаралар қабылдауы қажет деп есептеймін.

Ақмола, Қостанай, Павлодар, Жамбыл және Батыс Қазақстан облыстарының орман шаруашылықтарында ірі орман өрттеріне жол берілді, бұл олардың өрт қауіпі бар маусымға нашар дайындалғанын көрсетеді.

Өкінішке қарай, Жамбыл облысының Мерке мекемесінде өрт сөндіру кезінде 3 адам қаза тапты.

Тиісті органдар өрттің шығуына кінәлі адамдарды анықтау және залалды өтеу жұмыстарын нашар жүргізеді. Өткен жылы өрт шығу оқиғаларының 2 пайызында ғана кінәлі адамдар анықталды (578 оқиғаның 11-і).

Ірі орман өрті фактілері бойынша қызметтік тексерулер қорытындылары бойынша орман қорғау мекемелерінің 6 қызметкері жұмыстан шығарылды және 16 адам тәртіптік жауапкершілікке тартылды.

3-слайд

Табиғат қорғау мекемелерінің мемлекеттік инспекторлары мен мемлекеттік орман күзетінің қызметкерлері 2014 жылы 19305 рейд жүргізді, бұл ретте 590 ағашты заңсыз кесу фактісі анықталып, олардың көлемі 4922 текше метрді құрады.

Ағашты заңсыз кесу фактілерінің барынша ауқымды көлемі Жамбыл, Шығыс Қазақстан, Қызылорда, Қостанай, Павлодар және Солтүстік Қазақстан облыстарында анықталды.

4-слайд

Ормандарды молықтыру мен орман өсірудің көлемдерін ұлғайту үрдісі сақталып отыр. Ауқымды жұмыстар Арал теңізінің құрғап қалған түбінде, Астана қаласының жасыл аймағында және Ертіс өңірінің жалды ормандарында жүргізілді. Өткен жылы Мемлекет басшысының Астана қаласының шекарасына барынша жақын жердегі екпелерді жиілету жөніндегі тапсырмасын орындау жұмыстары жалғасын тапты.

Орман өсіру жұмыстарының ең көп көлемі Оңтүстік Қазақстан облысы (24,6 мың га), Қызылорда облысы (24 мың га) (оның 10,6 мың га Арал теңізінің құрғап қалған түбінде) әкімдіктерінің орман мекемелерінің аумағында, сондай-ақ «Жасыл аймақ» РМК (5 мың га) және Семей орманы мен Ертіс орманы резерваттарында (4,2 және 2,8 мың га) орындалды. Ең аз көлем Павлодар облысында – 19 га, Атырау облысында – 215 га және Қарағанды облысында – 240 га байқалады.

5-слайд

Жануарлар дүниесі саласында:

Қолданылып жатқан шаралардың нәтижесінде сирек кездесетін және жойылып бара жатқан жануарлар түрлеріне, ең алдымен киіктерге қатысты ахуал тұрақтанды. Соңғы 7 жылда, слайдтан көріп отырғанымыздай, киіктер санының көбеюі байқалады.

6-слайд

Балықты заңсыз аулау фактілерінің алдын алу, анықтау және болдырмау жұмысы тұрақты негізде жүргізіліп отыр. Әсіресе, айрықша назарды Жайық-Каспий бассейніндегі балықтың бекіре тұқымдас түрлерін қорғауға аудару керек.

Балық қорғау органдары 2014 жылы 8099 рейд жүргізді. Осы рейдтте табиғат қорғау заңнамасының 6549 бұзушылығын анықтады. Тәртіп бұзушыларға 49,6 млн. теңге сомада айыппұл салынды, оның ішінде 37,7 млн. теңге немесе 76% өндіріп алынды.

7-слайд

Браконьерлікпен күрес жүргізу мақсатында құқық қорғау және табиғат қорғау органдарымен бірлесіп, Жайық-Каспий бассейнінің су айдындарында бекіре балықтары мен басқа балық түрлері уылдырық шашатын кезеңде «Бекіре-2014» балық қорғау акциясы өткізілді. Осы акцияның көрсеткіштері слайдта көрсетілген.

8-слайд

Жүргізілген жұмыстың нәтижесінде өткен жылмен салыстырғанда табиғат қорғау заңнамасын бұзу саны азайды.

Балық ресурстарын пайдалануды реттеу балық шаруашылығы су айдындарын пайдаланушыларға ұзақ мерзімге бекітіп беру жолымен жүзеге асырылады.

2014 жылғы жағдай бойынша, республикадағы 3066 балық шаруашылығы су айдыны мен (немесе) учаскесінің 1799-ы немесе 58,7% бекітіп берілген.

Табиғи жолмен өсімін молайтуға жағдайлар жасау жөніндегі іс-шараларды іске асырумен қатар жасанды жолымен де көбейту балық ресурстарын сақтаудың маңызды бағыты болып табылады.

2014 жылы мемлекеттік тапсырыс шеңберінде республикалық балық питомниктері бағалы балық түрлерінің 168 млн. дана шабақтарын өсіріп, табиғи су айдындарына жіберді.

9-слайд

Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жалпы алаңы 2014 жылы 23,8 млн. гектарға жетті (еліміздің алқабының 8,7 %-ы).

Туризмді дамыту мақсатында ерекше қорғалатын табиғи аумақтардағы 144 гектар алаңға туристік және рекреациялық мақсаттағы объектілерді салу үшін ұзақ мерзімді жалға берудің 45 шарты жасалды.

10-слайд

2015 жылға арналған су және биологиялық ресурстар саласындағы міндеттер:

Су ресурстары саласында:

2015 жылы тапсыруға жоспарланған ауыз сумен жабдықтауға және ауыл шаруашылығын егін суару суымен қамтамасыз етуге арналған су шаруашылығы объектілерін сапалы және уақтылы аяқтау;

Қазақстанның су ресурстарын басқарудың мемлекеттік бағдарламасының іс-шараларын іске асыру бойынша қажетті шаралар қолдану;

Қызылорда облысындағы Жаңа Шиелі магистральді каналының бас су жинағышында, сондай-ақ Алматы облысындағы Іле өзенінің төменгі сағасындағы Тасмұрын және Бақанас магистральді каналдарында су құю құрылысын салу;

Алматы облысының Көксу ауданында және Жамбыл облысының Жамбыл ауданында суармалы жерлерді қалпына келтіру және сумен қамтамасыз етуді жақсарту бойынша 2 пилоттық жобаны іске асыруды бастау.

Биологиялық ресурстар саласында:

ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ормандарды молықтыру алаңдарын 10,5 мың гектарға дейін және Астана қаласының жасыл аймағындағы кеңістіктерде ағаш отырғызу көлемдерін 2,2 мың гектарға дейін жеткізу;

тауарлы балық өндірісінің экономикалық тиімді технологиясын енгізе отырып, балық шаруашылығын дамыту шараларын қабылдау;

екі бекіре балығын өсіру зауытының өндірістік қуатын балықтардың бекіре түрлерінің шабақтарын 7 млн. данадан 12 млн. данаға дейін жеткізе отырып, оларды реконстукциялау жұмыстарын жалғастыру;

кейбір заңнамалық актілерге өсімдіктер және жануарлар дүниесі мәселесі бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Заң жобасын әзірлеу және Үкіметке енгізу;

Каспий теңізінің су биологиялық ресурстарын сақтау және ұтымды пайдалану туралы Келісімнің күшіне енуіне қажетті мемлекетішілік рәсімдерді өткізу;

Қазақстанның орман секторындағы ынтымақтастық бойынша Азия ұйымына кіруді қамтамасыз ету;

Қазақстан экономикасының орман секторын дамытудың                 2020 жылға дейінгі бағдарламасын әзірлеу;

Балқаш өңірінде жолбарысты қалпына келтіру бойынша Дүниежүзілік жабайы табиғат қорымен (WWF) ынтымақтастық шеңберінде Іле өзенінің атыруында ерекше қорғалатын табиғи аумақтарын құру жұмысын жалғастыру;

Халықаралық жек дуадақты қорғау қорына Оңтүстік Қазақстан облысында жылына 5 мыңға дейін жек дуадағын қолда өсіріп, Қазақстан табиғатына шығаратын жобалық қуаты бар питомниктің құрылысын аяқтауға ықпал ету;

халықаралық табиғатты қорғау ұйымдарымен ынтымақтаса отырып, Қазақстанда қар барысын зерделеу және сақтау жөніндегі 2015-2020 жылдарға арналған іс-әрекет жоспарын аяқтау;

мүдделі мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл жасау үшін Жайық-Каспий бассейнінде бекіре балықтары мен басқа балық түрлері уылдырық шашатын кезеңінде кең ауқымды «Бекіре -2015» балық қорғау акциясын ұйымдастыру және өткізу.

11-слайд

12-слайд

Құрметті алқаға қатысушылар!

Сөзімнің соңында 2014 жылы табиғат пайдалану саласында Министрліктің алдына қойылған міндеттердің әдеттен тыс табиғи құбылыстарға қарамастан шешілгенін атап өткім келеді.

Біз қиыншылықтарға мойымаймыз және 2015 жылы табиғат пайдалану саласында Министрлік пен оның комитеттері алдында тұрған міндеттердің толық көлемде және белгіленген мерзімде іске асырылатынына сендіргім келеді!

Назарларыңызға рахмет.
 

Бүгін ҚР Ұлттық экономика министрі Ерболат Досаев Мемлекет басшысының Қазақстан халқына  «Нұрлы жол – болашаққа бастар жол» Жолдауының негізгі бағыттарын түсіндіру бойынша  республикалық ақпараттық топ мүшелерінің жұмыс сапары барысында Алматы қаласының активімен және «Қазақтелеком» АҚ коллективімен кездесті.

 Сонымен қатар Ерболат Досаев «Қол жетімді баспана-2020» бағдарламасы аясында Алматы әкімімен Алатау ауданындағы Алғабас кентінде бой көтерген үйлерден пәтер кілтін табыстау салтанатты шараға қатысты.

«Мемлекет басшысының осы жолдауы сыртқы нарықтағы конъюнктураның нашарлауы жағдайында экономиканың тұрақты өсуін қамтамасыз ету, қазіргі жұмыс орындарын сақтап қалу және жаңаларын құру  үшін ерекше мәнге ие», - деп хабарлады ҚР Ұлттық экономика министрі Ерболат Досаев.

«Ұлттық қордың жаңа инвестициялары экономиканы одан әрі қайта жаңартуға бағытталады, ең алдымен – көлік, энергетика, индустриялық және әлеуметтік инфрақұрылымды, шағын және орта бизнесті дамытуға»,- деп айтты ҚР Ұлттық экономика министрі.

«Инфрақұрылымды дамыту ішкі сұраныстың өсуіне ықпал етіп, жаңа өндірістердің дамуына, бизнес пен халық үшін іскерлік байланыстар мен жаңа мүмкіндіктерді арттыруға, өңірлердің экономикалық интеграциясына қолайлы жағдай туғызатынын әлемдік тәжірибе көрсетіп отыр», - деп тусіндіріп өтті Ерболат Досаев.

«Жолдауға қаржыландырудың қажетті көлемдері мен көздері бар нақты жобалар салынған», - деп айрықша атап өтті Ерболат Досаев.

1) Мемлекет басшысы ағымдағы жылғы ақпанда экономикалық өсуді қолдау және жұмыспен қамту үшін Ұлттық қордан  2014-2015 жылдары бір триллион теңге (6 млрд. $) бөлу туралы шешім қабылдады;

2) «Нұрлы - жол» жаңа экономикалық саясатыН оны іске асыру үшін 2015 жылдан бастап 2017 жылдары аралығында Ұлттық қордан жыл сайын 3 миллиард доллар бөлінетін болады.

«Үкімет Мемлекет басшысының Жолдауына сәйкес 7 негізгі бағытты іске асыру бойынша ауқымды және жауапты жұмысқа кірісті», - деп хабарлады министр.

1. Елдің көліктік-логистикалық инфрақұрылымын дамыту.

«Хаб қағидаты бойынша макроөңірлерді қалыптастыру шеңберінде, инфрақұрылымы өзара байланыстағы қалалар қаңқасын құрау қарастырылуда. Алматы, Астана, Ақтөбе, Шымкент және Өскемен, өңірлерінде теңбе-тең даму мен кооперациялану үшін жағдай жасау мақсатында, тарту орталықтары болады»,- деди Ерболат Досаев.

«Осы жобаларды іске асыруға ҚР Ұлттық қорынан 2015 жылы 178 млрд. теңге, 2016 жылы 143,3 млрд. теңге бөлінетін болады. Осы жобаларды қаржыландыру             2020 жылға дейін жалғасады, сондай-ақ қосымша қаржыландыру көлемі жобаларды іске асырған сайын нақтыланатын болады», - министр айрықша атап өтті.

Автожолдарды ауқымды салу және қайта қалпына келтіру 2020 жылдарға дейін автожолдар саласында шамамен 200,0 мың жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді.

Отандық тауар өндірушілерінің экспорттық жолдарын және елдің транзитін батыс бағытта дамыту мақсатында, Маңғыстау облысындағы «Боржақты – Ерсай» теміржол желісінің және Құрық портында кемежай кешенін салу бойынша жобалар іске асырылатынболады.

«Боржақты – Ерсай» теміржол желісінің құрылысы үшін Ұлттық қордан 2015 жылы 6,7 млрд. теңге, Құрық портында кемежай кешенінің құрылысына 2015 жылы –  4,8 млрд. теңге, 2016 жылы – 7 млрд. теңге бөлінетін болады»,- деп хабарлады Ерболат Досаев.

Бұл жобаларды іске асыру жөнелту айлақтарында жүктерді теңізбен тасымалдаудың өзіндік құнын едәуір азайтуға және Құрық кемежай кешеніне теміржол құрамдарын кедергісіз әкелуге жағдай туғызады.   

Нәтижесінде, Қазақстанда екі толыққанды теңіз айлағы пайда болады. 2020 жылға дейін Каспий теңізі айлақтары арқылы аударылатын жүктердің жалпы көлемі 25 млн. тоннаны құрайтын болады, оның ішінде Құрық кешені жылына 4 млн.тонна көлеміндегі жүкті аударуды қамтамасыз ететін болады.

Министрдің айтуынша, поездар қозғалысын ұйымдастыруда «тар» орындарды жою, Солтүстік-Оңтүстік бағыты бойынша тасымалдау процесі тиімділігін арттыру үшін құны 39 млрд. теңге шамасындағы Шу-Алматы учаскесінде тұтас екінші теміржолдардың құрылысын электрлендіре отырып жүзеге асыру көзделуде, ал 2015 жылы 8,3 млрд. теңге, 2016 жылы 19,4 млрд.теңге бөлінетін болады. Жобаның қалған бөлігі «ҚТЖ» ҰК» АҚ-ның өз қаражаты есебінен қаржыландырылатын болады.

«Жалпы көліктік-логистикалық жобалар бойынша құрылыс кезеңінде уақытша құрылатын жұмыс орындарының саны 
2,5 мыңнан астам адамды құрайдыжәне пайдалану уақытында 700 тұрақты жұмыс орнын құрайтын болады», - деп айттй Ерболат Досаев.

2. Индустриялық инфрақұрылымды дамыту.

Жолдауда «Ұлттық индустриялық мұнай-химия технопаркі» мен «Қорғас - Шығыс қақпасы» арнайы экономикалық аймақтары инфрақұрылымдарының құрылысын аяқтау қажеттігі атап өтілген болатын.

«Арнайы экономикалық аймақ инфрақұрылымының құрылысын аяқтау үшін 2015 жылы 68,5 миллиард теңге бөлінетін болады. Бұл ретте 2014 жылы осы мақсаттарға Ұлттық қордан 24,5 миллиард теңге бөлінген болатын», - деп атап өтті ҚР Ұлттық экономика министрі Ерболат Досаев.

«Ұлттық индустриялық мұнай-химия технопаркі» арнайы экономикалық аймағының инфрақұрылымын аяқтау өнеркәсіптің әртүрлі секторларында кеңінен пайдаланылатын экспортқа бағытталған полимерлі өнімдерді шығару, құрылыс кезеңінде 20 мыңнан астам жұмыс орнын және пайдалану кезеңінде 1,5 мыңға жуық тұрақты жұмыс орнын ашу үшін 1,5 триллион теңгеге жуық инвестиция тартуға мүмкіндік береді», - деп түсіндірді министр.

Қазақстан үлкен транзиттік әлеуетке ие. «Қорғас-Шығыс қақпасы» арнайы экономикалық аймағын «Жетіген-Қорғас» темір жолымен, «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» автомобиль дәлізімен технологиялық байланыста құру қысқа мерзімде Еуропа мен Азияға қолжетімділікті қамтамасыз ететін қуатты индустриялық-логистикалық хабты құруға мүмкіндік береді, бұл Қазақстанның өңірде іскер, сауда және логистикалық хаб ретінде қалыптасуында үлкен маңызы бар.

«Қорғас-Шығыс қақпасы» арнайы экономикалық аймағы инфрақұрылымының құрылысын аяқтау үшін 2015 жылы 12,5 млрд. теңге бөлінетін болады. 2014 жылы осы мақсаттарға Ұлттық қордан 24,5 млрд. теңге бөлінген болатын.

«Қорғас-Шығыс қақпасы» арнайы экономикалық аймағы инфрақұрылымының құрылысын аяқтау Қорғас арқылы тауар айналымының көлемін 8 есеге ұлғайтуға мүмкіндік береді, бұл өз кезегінде жүк тасымалдауды жылына 4 млн. тоннаға дейін ұлғайтады. Нәтижесінде 150 млрд.теңге жеке инвестициялар тартылатын болады және 20 мыңға дейін жұмыс орны ашылады.

3. Энергетикалық инфрақұрылымды дамыту.

Шығыс Қазақстан мен Алматы өңірлерін электрмен қамтамасыз етудің сенімділігін арттыру және Солтүстік-Оңтүстік бағытындағы транзитті күшейту мақсатында «Солтүстік-Шығыс-Оңтүстік 500 кВ транзитін салу» жобасы іске асырылатын болады. Бұл жоба екі кезеңде жүзеге асырылатын болады:

1)      Екібастұз – Семей – Өскемен бағыты бойынша;

2)      Семей-Ақтоғай-Талдықорған-Алматы бағыты бойынша.

Жобаны іске асыру «KEGOC» акционерлік қоғамының  118,9 млрд. теңге сомасындағы қаражаты есебінен жүзеге асырылатын болады.

4. Тұрғын-үй коммуналдық шаруашылығын, су және жылумен қамтамасыз ету желілерін жаңғырту.

«Тұрғын-үй коммуналдық шаруашылығын, су және жылумен қамтамасыз ету желілерін жаңғырту жобаларын іске асыруға Ұлттық қордан 2015 жылы 60 млрд.теңге, ал 2016 жылы 100 млрд. теңге бөлінетін болады»,- деді министр. 

«Коммуналдық желілерді жаңғырту жобаларын табысты іске асыру 2020 жылға дейін сумен,  жылумен жабдықтау және су бұру желілерінің тозуын 65%-дан 53%-ға дейін төмендетуге және желілердегі шығындарды азайтуға мүмкіндік береді, бұл су мен жылу беру, сондай-ақ су бұру бойынша барынша сапалы қызметтерге қол жеткізуге  мүмкіндік береді»,- атап өтті Ерболат Досаев.

5. Тұрғын үй инфрақұрылымын нығайту.

әлеуметтік тұрғын үй салу және халыққа тұрғын үй беру кезінде оларды тиімді жағдайлармен қамтамасыз ету үшін 2020 жылға дейін 1,4 млн.шаршы метр тұрғын үй салынады:

1)      жалға берілетін тұрғын үйдің 60% агломерацияларда (Астана, Алматы, Шымкент, Ақтөбе);

2!) 40% облыс орталықтарында, моноқалаларда және ауылдық елді мекендерде салынады. 

«Жалпы жалдамалы тұрғын үйдің құрылысына қаржыландырудың барлық көздері есебінен 2020 жылға дейін 250 млрд. теңге жұмсалады»,- деп айтты ҚР Ұлттық экономика министрі.

6. Әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту. Қазіргі уақытта апатты мектептер мен үш ауысымдық оқыту білім беру саласындағы өткір мәселелердің бірі болып отыр.

«Мектептердегі үш ауысымдық оқытуды жою үшін 2018 жылға дейін 67 мектеп салынатын болады. Бұл мақсаттарға Ұлттық қордан 2015 жылға дейін – 23,5 млрд. теңге, 2016 жылы - 23,5 млрд. теңге және 2017 жылы 23 млрд. теңгебөлінетін болады»,-деп хабарлады Ерболат Досаев. 

Министрдің айтуынша, мектепке дейінгі ұйымдардағы орын тапшылығын түбегейлі қысқарту үшін 2018 жылға дейін 36 балабақша салынады. Бұл мақсаттарға Ұлттық қордан 2015 жылға дейін – 6,5 млрд. теңге, 2016 жылы - 6,5 млрд. теңгежәне 2017 жылы 7 млрд. теңге бөлінетін болады.

7. Шағын, орта бизнесті және іскерлік белсенділікті қолдау.

«Жолдау шеңберінде елдегі іскерлік белсенділікті одан әрі қолдау үшін 2015 және 2016 жылдары Ұлттық қордан 200 млрд. теңге, жыл сайын 100 млрд. теңгеден бөлінетін болады»,-деп атап өтті Ерболат Досаев.

Бұл қаражат «Даму» қоры мен «Қазақстан даму банкі» АҚ-ның қолданыстағы банкаралық кредиттеу бағдарламаларын пайдалана отырып, шағын, орта және ірі кәсіпкерлікті кредиттеуге, оның ішінде 100 млрд. теңге ШОБ-ты қаржыландыруға және ірі кәсіпкерлікті қаржыландыруға 100 млрд. теңге жұмсалатын болады.

Жалпы ШОБ және ірі кәсіпкерлер жобаларын жеңілдік қаржыландыру пулы 555 млрд. теңгені құрайды, бұл бізге 2020 жылға дейін 30 мыңға жуық жұмыс орнын ашуға мүмкіндік береді.

«Мемлекет басшысының биылғы Жолдауында отанымызды дамытудың орасан зор әлеуеті жайлы айтылған, ол Қазақстан экономикасының алдына кеңінен жол ашып береді», - деп қорытындылады ҚР Ұлттық экономика министрі Ерболат Досаев.

ҚР Ұлттық экономика министрлігінің баспасөз-қызметі

Құрметті депутаттар!

Сіздердің назарларыңызға Қазақстан Республикасының«Үшінші елдерге қатысты арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы шаралары туралы»және «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне үшінші елдерге қатысты арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы шараларын қолдану мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңдарының жобалары ұсынылып отыр.

Өздеріңіз білетіндей, Қазақстан Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа қатысушы болып табылады. Осы шарт шеңберінде тауарлардың сыртқы саудасын реттеу мәселелері ұлттықтан жоғары органға – Еуразиялық экономикалық комиссияға берілді.  

Осыған орай, бүгінгі күні ұлттық заңнаманың нормаларын Кеден Одағының шарттық-құқықтық базасымен, Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартпен сәйкестендіру аса маңызды болып табылады.

Сондай-ақ, Дүниежүзілік сауда ұйымына кіру бойынша келіссөздердің жүргізілуін ескере отырып, осы саладағы ұлттық заңнаманы халықаралық құқыққа сәйкес өзектілендіру қажеттігі туындап отыр.

Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасында арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы шараларын қолдану саласы 3 Заңмен реттеленеді:

1) «Тауарлар импорты жағдайында ішкі рынокты қорғау шаралары туралы» 1998 жылғы 28 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Заңы;

2) «Демпингке қарсы шаралар туралы» 1999 жылғы 13 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңы;

3) «Субсидиялар және өтем шаралары туралы» 1999 жылғы 16 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңы.

Жаңа заң жобасы 2012 жылғы 17 сәуірден бастап тергеулер жүргізу жөніндегі өкілеттіктер Еуразиялық экономикалық комиссияның Ішкі нарықты қорғау департаментіне берілгенін ескереді. 

Еуразиялық экономикалық комиссияның Ішкі нарықты қорғау департаментіне тергеулер жүргізу жөніндегі өкілеттіктер берілген берілген кезден бастап:

- тергеу жүргізетін органмен өзара іс-қимыл жасау тәртібін;

- уәкiлеттi орган мен Қазақстан Республикасының мүдделі мемлекеттік органдары арасындағы өзара іс-қимыл арқылы мемлекеттің ұстанымын тұжырымдауды;

- арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы шараларын қолдану алдында тергеулерге бастама жасау туралы ұсыныстар беру бойынша Қазақстан Республикасы уәкiлеттi органының құзыретін заңнамалық түрде реттеу қажеттігі туындап отыр.

Заң жобасында арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы баждарын есептеу, төлеу, есепке жатқызу, бөлу, қайтару және есепке жатқызу тәртібі кедендік әкелу баждарына ұқсас тәртіпте көзделген.

Негізгі Заң жобасын іске асыру мақсатында Үшінші елдерге қатысты арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы шараларын қолдану мәселелері бойынша ілеспе Заң жобасы әзірленді, онда:

1. «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» ҚР Кодексіне адамдардың арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы баждарын төлеуден босатуға негіз болатын жалған мәліметтерді мәлімдегені, сондай-ақ арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы баждарын төлеу мерзімдерін бұзғаны үшін жауапкершілігін қарастыру бөлігінде өзгерістер енгізу;

2. «Қазақстан Республикасының Кеден ісі туралы» ҚР Кодексіне және «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» ҚР Кодексіне сыртқы сауда қызметін реттеу саласындағы басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті органның Еуразиялық экономикалық комиссияға үшінші елдерге қатысты шараларын қолдану алдындағы тергеулерді жүргізу мақсатында Қазақстан Республикасының басқа мемлекеттік органдарынан алынған құпия ақпаратты беруі бөлігінде өзгерістер мен толықтырулар енгізу;

3. «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сыртқы сауда қызметін реттеу саласындағы басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті органның үшінші елдерге қатысты сауда шараларын қолдану алдындағы тергеулерді жүргізу мақсатында статистикалық ақпаратты ұсынуы бөлігінде толықтыру енгізу;

4. «Жеке кәсіпкерлік туралы» ҚР Заңына және «Агроөнеркәсіптік кешенді және ауылдық аумақтарды дамытуды мемлекеттік реттеу туралы» ҚР Заңына арнайы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы шаралары түрінде ішкі нарықты қорғау шараларын толықтыру бөлігінде өзгерістер енгізу көзделеді.

Заң жобаларын іске асыру республикалық бюджеттен қаржы қаражатын бөлуді талап етпейді және әлеуметтік-экономикалық және құқықтық теріс салдарға әкеп соқпайды.

Жоғарыда баяндалғанның негізінде, құрметті депутаттар, Сіздерден, аталған Заң жобаларын қолдауларыңызды сұраймын.

Назарларыңызға рахмет!

Құрметті журналистер!

Өткен күні Үкімет ағымдағы жылдың 3 қыркүйегінде жарияланған Дүниежүзілік экономикалық форумның Жаһандық бәсекеге қабілеттілік туралы 2014-2015 есебін талқылаған болатын.

Жаһандық бәсекеге қабілеттілік индексінде Қазақстан тиімділік және инновациялық даму факторларына жоғары мән берілетін тиімді дамудың екінші кезеңінен инновациялық дамудың жоғарғы үшінші кезеңіне ауыспалы позициядағы елдер тобында өз орнын сақтай отырып, 4,42 (2013 жылы 4,41 – 50 орын, 2012 жылы 4,38 – 51 орын, ) орташа баллмен   144 елдің ішінде 50-орынға ие болды.

ДЭФ ЖБИ рейтингісінде елдер 12 фактор бойынша бағаланады, олардың 2-уі бойынша Қазақстан бірінші 30 елдің қатарына кірген.

Анықтама: факторлар - институттар, инфрақұрылым, макроэкономикалық орта, денсаулық және бастауыш білім, жоғары білім және кәсіби даярлық, тауар нарығының тиімділігі, қаржы нарығының дамуы, технологиялық даярлық, нарық мөлшері, компаниялар мен инновациялардың бәсекеге қабілеттілігі.

Қазақстанның 2014 жылғы басты позициялары «еңбек нарығының тиімділігі» (15-орын) және «макроэкономикалық орта» (27-орын) факторлары болып табылады.

Ең әлсіз факторлар бірнеше жыл қатарынан «қаржы нарығының дамығандығы» (98-орын, +5), «денсаулық және бастауыш біліме» (96-орын, +1), «компаниялардың бәсекеге қабілеттілігі» (91-орын, +3) болып табылады.

«Қаржы нарығының дамығандығы» факторы бойынша осал көрсеткіштер банктер сенімділігі (108, -8), құқықтарды қорғау индексі (96, +3) болып табылады.

Денсаулық сақтау саласында әлемдік көрсеткіштермен салыстырғанда Қазақстаның «туберкулезбен ауыру» (102, +3), «туберкулездің бизнеске әсері» (111) және «орташа өмір сүру ұзақтығы» (99, +4) жайғасымдары әлсіз болып отыр. Сонымен қатар, бастауыш біліммен қамтудың төмен деңгейі сақталады (116, +2).

«Компаниялардың бәсекеге қабілеттілігі» факторы бойынша жайғасымдардың 94-орыннан 91-орынға жақсаруына қарамастан әлемдік көрсеткіштермен салыстырғанда ішкі нарықта өнім берушілер саны (103, +2) және сапасы (108, -6), кластерлердің дамығандығы (116, +10), бәсекелес артықшылықтар негізі (84, +34), халықаралық дистрибуцияны бақылау (91, +10) көрсеткіштері төмен болып отыр.

Қазақстанның ЕАЭО және ДСҰ-ға кіру шарттарында халықаралық нарықтарда қазақстандық компаниялардың халықаралық нарықтарда бәсекеге қабілеттілігінің артуына назар аудару қажет.

Өткен жылмен салыстырғанда ДЭФ ЖБИ келесі индикаторлары бойынша технологиялар және инновациялар саласында әлсіз дамығандығы салдарынан жайғасымдардың нашарлауы байқалған:

-                  жоғары технологиялық өнімді мемлекеттік сатып алу (74, -16);

-                  компаниялардың қазіргі заманғы технологияларды көрсету қабілеті (90, -12);

-                  тікелей шетел инвестициялары және технологияларды тапсыру (107, -14);

-                  ҒЗТКЖ саласында университеттер мен бизнестің ынтымақтастығы (88, -9).

Институттарды дамытуда тежеуші фактор сыбайлас жемқорлық деңгейінің жоғарылығы болып табылады. Осылайша, Қазақстан бейресми төлемдер және пара көрсеткіші бойынша 80-орынға дейін 15 жайғасымға түсіп кетті. ДЭФ сауалнамасына сәйкес ең сыбайлас жемқорлық сипатқа ие салалар ТКШ, сот жүйесі, кеден рәсімдері болып табылады.

Макроэкономикалық көрсеткіштер арасында «ЖІӨ-гі импорт үлесі» (123, +1) және «орташа жылдық инфляция қарқыны» (107, -14) бойынша ЖІӨ-гі импорт үлесінің 22,8%-дан 21,8%-ға дейін төмендеуіне және орташа жылдық инфляция қарқынының 2013 жылдың нәтижелері бойынша 5,1%-дан 5,8%-ға артуына байланысты төмен жайғасымдар байқалады.

Қазақстанның халықаралық рейтингтердегі жайғасымдарын жақсарту мақсатында ағымдағы жылдың ақпанында «Макроэкономика», «Институттар», «Бизнес», «Технологиялар және инновациялар», «Адами даму» деген бес фактор бойынша Қазақстанның бәсекеге қабілеттілігін арттыру бойынша мастер-жоспарлар бекітілген.

ДЭФ ЖБИ 2014-2015 жарияланған рейтингісін ескере отырып мастер-жоспарлар Дүниежүзілік Банктің бұрын қабылданған 2016 жылға қарай «Doing Business» рейтингісінің бірінші 30 елінің қатарына кіруі бойынша іс-шаралар жоспарымен ұқсастықта өзектендірілетін болады.

Назарларыңызға рахмет!

Құрметті сенаторлар!

Сіздердің қарауларыңызға «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне мемлекеттік басқару мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заң жобасы енгізіліп отыр.

Заң жобасы жаңа бюджет саясатының және Нәтижелерге бағдарланған мемлекеттік жоспарлау жүйесін жетілдіру тұжырымдамаларын одан әрі іске асыру мақсатында әзірленді.

1) Бюджетті атқарудың икемділігін арттыру мақсатында Үкімет шешімі бойынша республикалық бюджет комиссиясында қараусыз 5 %-дан аспайтын көлемде, республикалық бюджет комиссиясында қарау арқылы 5%-дан 10%-ға дейінгі көлемде бюджетті түзету жолымен бір орталық мемлекеттік органның бюджеттік даму бағдарламалары арасында қаражатты қайта бөлу мүмкіндігі көзделіп отыр.

2) Нысаналы даму трансферттерін іске асыру кезінде әкімшілер мен жергілікті атқарушы органдардың дербестігін арттыру мақсатында:

- мемлекеттік органдардың нысаналы даму трансферттері бойынша бір бюджеттік бағдарлама ішінде өңірлер арасында 10%-дан аспайтын көлемде қаражатты қайта бөлу мүмкіндігі;

- әкімдердің нысаналы даму трансферттері бойынша бір бюджеттік бағдарлама ішінде жергілікті бюджеттік инвестициялық жобалар арасында 10%-дан аспайтын көлемде қаражатты қайта бөлу мүмкіндігі көзделген.

3) Өңірлерге нысаналы трансферттерді бөлу және іске асыру рәсімдерін оңайлату үшін:

- ағымдағы нысаналы трансферттер бойынша келісімдерді алып тастау;

- төмен тұрған бюджеттерге нысаналы трансферттерді жеке қаржыландыру жоспары негізінде аудару;

- жоғары тұрған бюджеттен қосымша бөлінген немесе бөлінген нысаналы трансферттердің көлемдері өзгерген кезде жергілікті бюджетке түзету жүргізу ұсынылады.

4) Жер қойнауын пайдаланушылардың өңірді әлеуметтік-экономикалық дамытуға және оның инфрақұрылымын дамытуға аударымдарын жергілікті бюджеттің салықтық емес түсімдерінде көрсету көзделеді.

5) Аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) әлеуметтік-экономикалық даму болжамдарын, олардың көрсеткіштерін облыстың әлеуметтік-экономикалық даму болжамына интеграциялай отырып, әзірлеу алынып тасталады.

6) Жергілікті мемлекеттік жекешелік әріптестік жобаларын іске асыруды жеделдету мақсатында:

-     жергілікті атқарушы органдардың мемлекеттік концессиялық мiндеттемелерiнiң лимиттерін үш жылдық кезеңге белгiлеу ұсынылады (қолданыстағы тәртіп жергілікті атқарушы органдар лимиттерін жыл сайын белгілеуді көздейді);

-     құны 7,5 млрд. теңгеден аспайтын жергілікті концессиялық жобаларды келісуді және сараптауды жергілікті деңгейге беру;

-     жергілікті атқарушы органдардыңконцессиялық жобаларының тiзбесін облыстық мәслихаттардың бекітуіне беру ұсынылады.

7)«Халықтық IPO» бағдарламасын жалғастыру шеңберінде аса маңызды стратегиялық объектілерді бақылауды сақтау мақсатында, ұлттық компанияларға магистралды теміржол және ұлттық электр желілерін иеліктен шығаруға тыйым салынады және акциялар пакетін сату мөлшері бойынша шектеулер белгіленеді.

8) «Doing Business» рейтингінің индикаторларын жақсарту мақсатында:

   - елді мекендер аумағында объектілерді салу үшін жер учаскелерін беру рәсімдерін жеңілдету;

- экологиялық нормалардың талаптары төмендетілген объектілер үшін қоршаған ортаға әсер етуге бағалау жүргізу талаптарын алып тастау;

- электрондық кедендік декларациялауды енгізу және электрондық құжаттарды пайдалану көзделеді.

9) Бұдаң басқазаң жобасында бюджеттік есептілікті және бюджетті атқару рәсімдерін жетілдіру бойынша нормалар көзделген:

- 2018 жылдан бастап мемлекеттік бюджет бойынша жылдық шоғырландырылған қаржылық есептілікті құрастыру;

- бюджетке артық (қате) есептелген сомаларды бюджеттен қайтару тәртібін жеңілдету;

- бюджеттік есептілік нысандарын оңтайландыру;

- бюджеттік кредиттеу мен бюджеттік кредиттерді өтеу рәсімдерін жетілдіру.

Құрметті депутаттар!

Парламент Сенатында қарау барысындазаң жобасына жекелеген салық төлеушілер үшін бақылау-кассалық машиналарды қолдану мәселесі бойынша нормалар енгізілді.

Сондай-ақ, капиталды көп қажет ететін мемлекеттік жекешелік әріптестік жобаларын іске асыру үшін қаржыландыруды тартуға мүмкіндік беретін, аса маңызды концессиялық жобаларды іске асыру барысында кредиторлардың мүдделерін қорғау бойынша нормалар көзделді.

Заң жобасын қабылдау қаражаттың игерілмеу көлемін қысқартуға, жергілікті деңгейде бюджеттің атқарылуын жеңілдетуге, стратегиялық объектілерді бақылаудың сақталуына, кәсіпкерлік үшін жағдайларды жақсартуға, сондай-ақ мемлекеттік жекешелік әріптестіктің одан әрі дамуына ықпал ететін болады.                       

Осыған байланысты, заң жобасын қолдауларыңызды сұраймын.

Құрметті журналистер!

Қазақстан Республикасының ағымдағы жылғы 5 айдағы әлеуметтік-экономикалық дамуының қорытындылары және экономика өсуінің 2014 жылға арналған индикаторларына қол жеткізілуі туралы баяндауға рұқсат етіңіздер.

Есепті кезеңде Қазақстан экономикасы әлемдік экономиканың біркелкі дамымауы жағдайында дамыды.

Біріншіден, Еуроодақ экономикасының жандануы аясында дамыған елдерде экономикалық белсенділік байқалды. Мәселен, ағымдағы жылдың бірінші тоқсанында Еуроаймақтың жалпы ішкі өнімінің өсуі 1,4%-ды құрады, ал 2013 жылдың тиісті кезеңінде ол 0,7%-ға төмендеген болатын.

Екіншіден, дамушы елдердің экономикасында өсу қарқынының бәсеңдеуі байқалды. Мәселен, ағымдағы жылғы бірінші тоқсанда Қытай экономикасының өсімі 7,5%-ды құрады, бұл 2013 жылғы тиісті кезеңдегі 7,7%-дық өсімнен төмен. Ресей экономикасы ағымдағы жылғы қаңтар-сәуірде РФ Экономикалық даму министрлігінің бағалауы бойынша 1,0%-ға өскен.

Үшіншіден, дамушы елдердің экономикасы АҚШ-тың «сан жағынан жұмсарту» бағдарламасын қысқарту аясында осы елдердің экономикасынан капиталдың дамыған елдерге кетуіне байланысты жаңа қауіп-қатерге тап болды. Бұл өз кезегінде дамушы елдердің ұлттық валюталарына қысымды күшейтуге әкелді.

Әлемдік экономикадағы қалыптасқан үрдістер елдегі экономикалық белсенділіктің бәсеңдеуіне әкелді. Мәселен, елдің экономикасы ағымдағы жылғы қаңтар-мамырда 2013 жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 4,1%-ға өсті.

Ағымдағы жылғы ақпанда теңге бағамын түзетудің нәтижесінде елде инфляциялық процестердің күшейгені байқалып отыр. Жылдың басынан бастап инфляция 4,5%-ды құрады бұл 2013 жылдың тиісті кезеңіне қарағанда 2,1 пайыздық тармаққа жоғары.

Азық-түлік тауарлары бағасының өсуі инфляцияға негізгі үлесті қосты, өткен жылғы тиісті кезеңдегі 1,5%-ға өсумен салыстырғанда 5,1% -ға өсті. Бұл ретте азық-түлік емес тауарлардың бағасы 4,4%-ға, ақылы қызметтердің бағасы – 3,9%-ға өсті.

Инфляциялық процестерді жеделдету халықтың нақты табыстарының бәсеңдеуіне әкелді. Ағымдағы жылғы қаңтар-сәуірде халықтың жан басына шаққандағы орташа ақшалай табыстары нақты мәнінде 3,1%-ға өсті, ал нақты еңбекақы – 2,7%-ға өсті, бұл ішкі сұраныстың төмендеуіне ықпал етті.

Бұдан басқа, елде инвестициялық белсенділіктің бәсеңдеуі байқалып отыр. Мәселен, 2013 жылғы 5 айда негізгі капиталға салынған инвестициялар 8,3%-ға өскен болса, онда осы жылдың тиісті кезеңінде ол тек 2,9%-ға ғана өсті.

Сонымен қатар, металдар бағасының индексінің 10%-ға төмендеуіне қарамастан, теңге бағамын түзету Қазақстанның сыртқы сауда көрсеткіштеріне оң әсерін тигізді. Бұл ретте, Brent маркалы мұнайдың орташа бағасы ағымдағы жылғы қаңтар-мамырда барреліне 108,2 АҚШ долларын құрады.

Металдар бағасы төмендеуінің негізгі себептерінің бірі Қытайдың экономикалық қарқындарының бәсеңдеуі және өндірістік белсенділігі өсуінің әлсіреуі болып табылады.

Ағымдағы жылғы бірінші тоқсанда тауарлар экспорты 22,6 млрд. долларды құрады және 2013 жылғы тиісті кезеңдегі 1,6% көлеміндегі қысқарумен салыстырғанда 11,0%-ға өсті.

Бұл ретте, Кеден одағы елдеріне тауарлар экспорты 1,2 млрд. долларды құрады және 27,9%-ға қысқарды,бұл Кеден одағы елдері экономикасының жалпы бәсеңдеуімен байланысты.

Теңге бағамын түзетудің нәтижесінде импортталатын тауарларға бағаның қымбаттауы импорт көлемінің 11,7%-ға қысқаруына ықпал етті. Импорттың жалпы көлемінде азық-түлік тауарлары импортының 6,2%-ға, мұнай өнімдерінің – 9,6%-ға, табиғи газдың – 8,5%-ға, машиналар мен құрал-жабдықтардың - 4,0%-ға қысқарғаны байқалып отыр.

Кеден одағы елдерінен тауарлар импорты 19,8%-ға қысқарды және 2,9 млрд. долларды құрады. Басқа елдерден импорт 2,7%-ға қысқарды және 5 млрд. долларды құрады.

Жалпы елдің сыртқы сауда айналымы 3,7%-ға өсті және 31,1 млрд. АҚШ долларын құрады.

Импорттың қысқаруы және экспорттың өсуі нәтижесінде ағымдағы операциялар шотының профициті 2013 жылғы бірінші тоқсанмен салыстырғанда 2,5 есеге өсті және
5,5 млрд. долларды құрады.

Бағамдық саясаттың өзгеруі жалпы халықаралық резервтердің өсуін қамтамасыз етуге мүмкіндік бергенін атап өткен жөн. Ағымдағы жылғы 1 маусымдағы жағдай бойынша жылдың басымен салыстырғанда, олар 11,5%-ға ұлғайды және 27,6 млрд. долларды құрады. Ұлттық қордың активтерді 7,1%-ға өсті және 75,8 млрд. АҚШ долларын құрады.

Енді экономика салалары өсуінің қол жеткізілген нысаналы индикаторларына тоқталуға рұқсат етіңіздер.

Ағымдағы жылдың алғашқы бес айында насаналы жылдық мәні 6,0% болған кезде ЖІӨ өсуінің нысаналы индикаторына қол жеткізбеу 1,9 пайыздық тармақты құрады.

Тауарлар өндірісінің нақты көлем индексі 100,8% деңгейінде қалыптасып, жоспарланған деңгейден 2,0 пайыздық тармаққа төмен болды. Қызметтер көрсетудің нақты көлем индексі 104,8%-ды құрады және жоспарланған деңгейден 3,7 пайыздық тармаққа теріс ауытқу болды. Осылайша, тауарлар өндірісінің ЖІӨ өсіміндегі үлесі 0,3 пайыздық тармақты, қызметтер көрсету – 2,5 пайыздық тармақты, салықтар - 1,2 пайыздық тармақты құрады.

Жалпы алғанда тауарлар өндірісі бойынша қол жеткізілмеу Қашағанда мұнайды өнеркәсіптік өндіруді іске асырудың кейінге қалтырылуымен, отандық химия өнімдерінің сыртқы нарықтарда бәсекеге қабілеттілігінің төмендеуімен, Жезқазған мыс балқыту зауытының реконструкцияға тоқтауымен, сондай-ақ металдардың бірқатар тауарлық топтарына сыртқы баға коньюктурасының жағымсыз болуымен байланысты.

Қызмет көрсетудегі көптеген сервистік компаниялар өнеркәсіптік салалардағы жүйе құраушы кәсіпорындармен тығыз байланысты және оларға тәуелді болғандықтан өсуге қол жеткізбеу өнеркәсіптегі төмен өсу қарқындарымен байланысты.

  1. 1.Өнеркәсіп салалары бойынша

Өнеркәсіптің нақты көлем индексі 100,1%-ды құрады, бұл 102,7% нысаналы көрсеткіштен 2,6 пайыздық тармаққа төмен. Оның ішінде кен өндіру өнеркәсібінің нақты көлем индексі 100,1% деңгейінде қалыптасты, нысаналы 101,6% индикатордан 1,5 пайыздық тармаққа ауытқыды. Өңдеу өнеркәсібінің нақты көлем индексі 100,1%-ды құрады, жоспарланған 104,0% деңгейден 3,9 пайыздық тармаққа төмен.

Кен өндіру өнеркәсібінде көмір және лигнит, сондай-ақ мұнай өндіру бойынша жоспарлы көрсеткіштерге айтарлықтай қол жеткізбеу байқалады 7,7 пайыздық тармаққа және 2,1 пайыздық тармаққа тиісінше.

Көмір және лигнит бойынша қол жеткізбеу Қазақстанның және Ресей Федерациясының энергия өндіретін кәсіпорындарының көмірді тұтынуының төмендеуімен негізделеді.

Мұнай өндіру бйынша жоспардың орындалмауы геологиялық себептермен және газды кәдеге жарату бойынша бағдарламалармен байланысты шектеулерге байланысты.

Өңдеу өнеркәсібіндегі өсудің төмендігі негізінен мұнайды қайта өңдеудегі, химиядағы және металургиядағы нысаналы индикаторларға қол жеткізбеулермен байланысты.

        Мұанайды қайта өңдеудің өсуі 100,4%-ды құрады, нысаналы индикаторы 102,5% болатын.

        Химия өнеркәсібіндегі өндірістің нақты көлем индексі 89,5% деңгейінде қалыптасты, нысаналы индикатор 105,0% деңгейінде жоспарланған. Бұл Еуроодақ Қазақстаннан экспортталатын өнімдерге баж салығын орта есеппен 5,0%-ға ұлғайтқандықтан, Еуроодақ елдерінің нарықтарында бәсекеге қабілеттіліктің төмендеуімен байланысты.

        Металургияда нақты көлем индексі 95,0%-ды құрады, жоспарланған кезде 102,6% болатын. Қара металургияда 112,7% деңгейінде өндірістің айтарлықтай өсуі байқалып отыр нысаналы индикаторы 104,9% болатын. Сонымен қатар түсті металургияда 85,1%-ға дейін өндірістің қысқаруы байқалып отыр, жоспарланған индикатор 104,0% болатын. Бұл Жезқазған мыс балқыту зауытының реконструкцияға тоқтауына байланысты болды.

        2.     Ауыл шаруашылығы бойынша

        Ауыл шаруашылығы жалпы өнімі өндірісінің нақты көлем индексі 103,4%-ды құрады, бұл 103,9% нысаналы индикатордан 0,5 пайыздық тармаққа төмен.

        3.     Құрылыс саласы бойынша

        Атқарылған құрылыс жұмыстарының нақты көлем индексінің көлемі 104,1%-ды құрады, бұл 102,5% нысаналы индикатордан 1,6 пайыздық тармаққа артық.

        4.     Қызмет көрсету салалары бойынша

        Қызмет көрсетулер бөлінісінде нысаналы индикатордың орындалуы көлік және қоймалау, сондай-ақ ақпарат және байланыс салаларында ғана байқалып отыр. Сауда бойынша нысаналы индикаторға қол жеткізбеу жоспардағы 111,8%-дың орнына2,3 пайыздық тармақты құрады.

Қызмет көрсету саласында нысаналы индикаторларғы ең көп қол жеткізбеу жылжымайтын мүлікпен жасалатын операциялар 10,2 пайыздық тармақ, тұру және тамақтану бойынша қызмет көрсету – 7,4 пайыздық тармақ және кәсіптік, ғылыми және техникалық қызмет көрсету – 6,9 пайыздық тармақ деңгейін көрсетіп отыр.

Ағымдағы жылғы алғашқы бес айда дамудың ішкі және сыртқы үрдістері ескеріле отырып, Қазақстанның негізгі тәуекелдері:

1. Елдегі өнеркәсіп өндірісі өсуінің серпінінің төменділігі.

2. Инвестициялық белсенділік қарқынының төмендігі мен жалғасып жатқан капиталдың репатриациясы, бұл экономиканы әртараптандыру саясатына теріс әсер ететін болады.

3. Инфляцияның өсу қарқынының жоғарылығы.

4. Ағымдағы жылдың басынан бастап 2,5 пайыздық тармаққа өсіп және 33,7%-ды құрап отырған «жұмыс жасамайтын» қарыздар деңгейінің жоғарылығы, бұл экономиканың нақты секторын кредиттеуді тежейді.

5. Украинадағы дағдарыс пен Ресей экономикасының елеулі бәсеңдеуі, бұл Кеден одағының бүкіл аумағында экономикалық белсенділіктің бәсеңдеуі ықтималдылығын алдын ала айқындап отыр.

Экономиканың өсуін бекітілген параметрлерде қамтамасыз ету мақсатында жылдың соңына дейін мынадай міндеттерді іске асыру қажет.

Бірінші. Экономиканың жоспарланған өсуін қамтамасыз ету

Мемлекеттік органдар салалардағы өнім шығарылымының өткен жылдың деңгейінен төмендеуіне жол бермеу бойынша түбегейлі шаралар қабылдау қажет. Сондай-ақ, өсу серпінінің оң үрдістері байқалып отырған салаларда өсу қарқынын ұлғайту мүмкіндігін қарастыру.

Бұдан басқа, ағымдағы жыл 2010-2014 жылдарға арналған ҮИИДМБ іске асыруды аяқтау жылы болып табылады.

Осыған байланысты 10 мың жұмыс орнын құра отырып 2014 жылға жоспарланған сомасы 500 млрд. теңге болатын бүкіл 100 жобаны уақтылы іске қосуды қамтамасыз ету қажет.

Екінші. Елдегі экономикалық белсенділікті қосымша ынталандыру

Экономиканың өсуін қосымша ынталандыру бойынша Мемлекет басшысының тапсырмасы шеңберінде 2014 жылға 500 млрд. теңге бөлінді. Оның ішінде 100 млрд. теңге ШОБ-ты екінші деңгейлі банктер арқылы қолдауға және кредиттеуге бағытталған. 2014 жылғы 9 маусымдағы жағдай бойынша ШОБ субъектілерінің өңдеу өнеркәсібіндегі жалпы сомасы 35,0 млрд. теңге 116 жобаны ЕДБ мақұлдады, оның ішінде 6,6 млрд. теңгеге 56 жоба қаржыландырылды.

Индустриялық-инновациялық бағдарламасын іске асыруға 150 млрд. теңге бағытталатын болады. Осыған байланысты қаржыландыру үшін индустриялық жобалардың тізбесін қысқа мерзімде қалыптастыру және бекіту қажет.

Үшінші. Монетарлық және монетарлық емес құралдар арқылы инфляцияны жоспарланған 6,8% дәлізінде қамтамасыз ету

Бұл ретте инфляциялық процестерді монетарлық құралдар арқылы төмендету, экономиканың өтімділігін жеткілікті қамтамасыз етілуін ескере отырып жүргізілуі тиіс.

Әлеуметтік маңызы бар тауарлар бағасының тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатында негізгі азық-түлік тауарлары тапшылығын болдырмау үшін тұрақтандыру қорларын тиімді пайдалануды қамтамасыз ету қажет.

Осы шаралармен қатар базарларда бағалық келісімнің жолын кесу, жанар-жағар май материалдары тапшылығына жол бермеу, сауда инфрақұрылымын дамыту, ауылшаруашылығы өнімдерін өндіруді ұлғайту үшін қолайлы жағдайлар жасау бойынша жұмыс жалғасатын болады.

Бұдан басқа, жүйелі негізде экономикадағы монополизммен күрес жүргізу және нарықтық институттарды дамыту қажет.

Төртінші. Банк секторын сауықтыру

«Проблемалы несиелер қоры» АҚ 250 млрд. теңгеге капиталдандыруды және салық салу бойынша қабылданған шараларды ескере отырып 2014 жылдың соңына дейін экономиканы кредиттеу жандануы қажет.

Бесінші. Украинадағы жағдайға және Ресейдегі экономикалық өсудің бәсеңдеуіне байланысты тәуекелдердің ену мүмкіндігін нивелирлеу

Украинадағы дағдарыс аясында РФ Экономикалық даму министрлігі ағымдағы жылғы мамырда өзінің ЖІӨ өсу болжамын бұрынғы 2,5%-ға қарағанда 0,5%-ға дейін төмендеу жағына қарай қайта қарастырды. Ресейдегі экономикалық белсенділіктің нашарлауы Қазақстаннан Ресейге экспорт ағымына қазірдің өзінде теріс әсер етіп отыр, олар ағымдағы жылғы бірінші тоқсанда айтарлықтай қысқарды.

Ресейден Қазақстанға жағымсыз серпіннің ауысуын азайту үшін барлық мүдделі мемлекеттік органдарға қосымша алдын ала шараларды пысықтау қажет.

Бұдан басқа, тауарлар мен қызмет көрсетудің ішкі нарығын кеңейту және тереңдету бойынша жұмысты күшейту қажет.

Сондай-ақ, Ресей мен Украина арасында шиеленістің күшеюіне байланысты екі ел арасындағы экономикалық ынтымақтастық өзара сауданың едәуір азаюына әкелетіндіктен Ресей нарығында Украинаның сауда тауашаларын алу бойынша жұмысты жандандыру қажет.

Мемлекет басшысының инвесторлар үшін жаңа ынталандырулар пакетін енгізу бойынша тапсырмасын іске асыру үшін Сіздердің қарауларыңызға «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне инвестициялық ахуалды жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының жобасы енгізіліп отыр.

Инвестициялық ахуалды жетілдіру жөніндегі Заң жоба инвесторлармен жасалатын инвестициялық келісімшарттардың тетігі мен шарттарын қайта қарауды, инвестициялық преференцияларды кеңейтуді, сондай-ақ инвестициялық ахуалды жақсарту бойынша шараларды көздейді.

1. Жасалатын келісімшарттар шеңберінде инвесторларды мемлекеттік қолдаудың қосымша шаралары енгізіліп отыр:

-    10 жылға корпоративтік табыс салығы төлеуден босату;

-    10 жылға жер салығын төлеуден босату;

-    8 жылға жылжымайтын мүліккке салық төлеуден босату;

-    объекті пайдалануға берілгеннен кейін мемлекет тарапынан инвесторлардың күрделі шығындарын 30 %-ға дейін өтеу (инвестициялық субсидиялар);

2. Инвесторлармен келісімшарт жасасқан сәттен бастап 10 жылдық мерзімге салық ставкалары, төлемдер мен алымдардың «тұрақтылығын» (қосымша құн салығы және акциздерден басқа) енгізу көзделіп отыр;

3. Жасалған келісімшарттар шеңберінде инвесторларға инвестициялық жоба құрылысының барлық мерзімінде және объектіні пайдалануға енгізілгеннен кейін бір жыл бойы квотасыз және рұқсатсыз шетелдік жұмыс күшін тарту құқығы ұсынылады.

4. Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің Инвестиция жөнінде комитетінің құзыретіне инвесторларға олармен инвестициялық келісімшарт жасасқан жағдайда кепілді тапсырысты қамтамасыз ететін жәрдемдесу бойынша функциялары енгізіледі.

5. Келісімшарт жасасқан инвесторлардың құжаттарды жинау және әзірлеуде қатысуын азайту, мемлекеттік қызмет көрсететін субъектілермен тікелей қатынасты шектеу мақсатында Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің Инвестиция бойынша комитетінің базасында инвесторлар үшін «бір терезе» қағидаты енгізілуде.

Жоғарыда аталған ынталандырулар пакеті индустриялық- инновациялық дамыту мемлекеттік бағдарламаға (ИИДМБ) сәйкес экономиканың басым салаларындағы құны 20 млн. АҚШ долларынан кем емес жаңа инвестициялық жобалар үшін берілетін болады.

6.  Инвестициялық ахуалды жақсарту үшін экономиканың нақты секторына арналған тарифтерінің болжамдылығын қамтамасыз ету жолымен ұзақ мерзімге (5 жыл және одан аса) табиғи монополияның субъектілеріне тарифтердің шектеулі деңгейін бекіту қарастырылады.

7.  Инвесторлардың мүдделерін және құқығын қорғауды қамтамасыз ету мақсатында заңды негізде «инвестициялық омбудсмен» институты енгізілуде.

Заңнамамен Салық және Жер кодекстеріне, инвестициялар, табиғи монополиялар және реттелетiн нарықтар, халықты жұмыспен қамту, халықтың көші-қоны туралы Заңдарға өзгерістер мен толықтырулар енгізілуде.

Заңнаманы қабылдау инвестициялық ахуалды жақсартуға мүмкіндік береді, ел экономикасының басым секторларына шетелдік және отандық инвестициялардың тартылуын қамтамасыз етеді.

Құрметті депутаттар!

Елбасының инвесторлар үшін жаңа ынталандырулар пакетін енгізу бойынша тапсырмасын іске асыру үшін Сіздердің қарауларыңызға «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне инвестициялық ахуалды жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының жобасы енгізіліп отыр.

Инвестициялық ахуалды жетілдіру жөніндегі Заң жоба инвесторлармен жасалатын инвестициялық келісімшарттардың тетігі мен шарттарын қайта қарауды, инвестициялық преференцияларды кеңейтуді, сондай-ақ инвестициялық ахуалды жақсарту бойынша шараларды көздейді.

1. Жасалатын келісімшарттар шеңберінде инвесторларды мемлекеттік қолдаудың қосымша шаралары енгізіліп отыр:

-    10 жылға корпоративтік табыс салығы (КТС) төлеуден босату;

-    10 жылға жер салығын төлеуден босату;

-    8 жылға жылжымайтын мүліккке салық төлеуден босату;

-    объекті пайдалануға берілгеннен кейін мемлекет тарапынан инвесторлардың күрделі шығындарын 30 %-ға дейін өтеу (инвестициялық субсидиялар);

2. Инвесторлармен келісімшарт жасасқан сәттен бастап 10 жылдық мерзімге салық ставкаларының (қосымша құн салығы (ҚҚС) және акциздерден басқа), экологиялық төлемдер мен алымдардың «тұрақтылығын» енгізу көзделіп отыр;

3. Жасалған келісімшарттар шеңберінде инвесторларға инвестициялық жоба құрылысының барлық мерзімінде және объектіні пайдалануға енгізілгеннен кейін бір жыл бойы квотасыз және рұқсатсыз шетелдік жұмыс күшін тарту құқығы ұсынылады.

4. ҚР Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің Инвестиция жөнінде комитетінің құзыретіне инвесторларға олармен инвестициялық келісімшарт жасасқан жағдайда мүдделі заңды тұлғалар тарапынан кепілді тапсырысты қамтамасыз ететін жәрдемдесу бойынша функциялары енгізіледі.

5. Келісімшарт жасасқан инвесторлардың құжаттарды жинау және әзірлеуде қатысуын азайту, мемлекеттік қызмет көрсететін субъектілермен тікелей қатынасты шектеу мақсатында ҚР Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің Инвестиция бойынша комитетінің базасында инвесторлар үшін «бір терезе» қағидаты енгізілуде.

Жоғарыда аталған ынталандырулар пакеті индустриялық- инновациялық дамыту мемлекеттік бағдарламаға (ИИДМБ) сәйкес экономиканың басым салаларындағы құны 20 млн. АҚШ долларынан кем емес жаңа инвестициялық жобалар үшін берілетін болады.

6.  Инвестициялық ахуалды жақсарту үшін экономиканың нақты секторына арналған тарифтерінің болжамдылығын қамтамасыз ету жолымен ұзақ мерзімге (5 жыл және одан аса) табиғи монополияның барлық субъектілеріне тарифтердің шектеулі деңгейін бекіту қарастырылады.

7.  Инвесторлардың мүдделерін және құқығын қорғауды қамтамасыз ету мақсатында заңды негізде «инвестициялық омбудсмен» институты енгізілуде.

Заңнамамен Салық кодексіне, инвестициялар, табиғи монополиялар және реттелетiн нарықтар, халықты жұмыспен қамту, халықтың көші-қоны туралы Заңдарға өзгерістер мен толықтырулар енгізілуде.

Заңнаманы қабылдау теріс әлеуметтік экономикалық салдар әкелмейді, инвестициялық ахуалды жақсартуға мүмкіндік береді, елдің экономикасына шетелдік және отандық инвестициялардың тартылуын қамтамасыз етеді.

Қолдауларыңызды сұраймын.

Назарларыңызға рахмет.

Құрметті депутаттар!

Елбасының инвесторлар үшін жаңа ынталандырулар пакетін енгізу бойынша тапсырмасын іске асыру үшін Сіздердің қарауларыңызға «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне инвестициялық ахуалды жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының жобасы енгізіліп отыр.

Инвестициялық ахуалды жетілдіру жөніндегі Заң жоба инвесторлармен жасалатын инвестициялық келісімшарттардың тетігі мен шарттарын қайта қарауды, инвестициялық преференцияларды кеңейтуді, сондай-ақ инвестициялық ахуалды жақсарту бойынша шараларды көздейді.

1. Жасалатын келісімшарттар шеңберінде инвесторларды мемлекеттік қолдаудың қосымша шаралары енгізіліп отыр:

-    10 жылға корпоративтік табыс салығы (КТС) төлеуден босату;

-    10 жылға жер салығын төлеуден босату;

-    8 жылға жылжымайтын мүліккке салық төлеуден босату;

-    объекті пайдалануға берілгеннен кейін мемлекет тарапынан инвесторлардың күрделі шығындарын 30 %-ға дейін өтеу (инвестициялық субсидиялар);

2. Инвесторлармен келісімшарт жасасқан сәттен бастап 10 жылдық мерзімге салық ставкаларының (қосымша құн салығы (ҚҚС) және акциздерден басқа), экологиялық төлемдер мен алымдардың «тұрақтылығын» енгізу көзделіп отыр;

3. Жасалған келісімшарттар шеңберінде инвесторларға инвестициялық жоба құрылысының барлық мерзімінде және объектіні пайдалануға енгізілгеннен кейін бір жыл бойы квотасыз және рұқсатсыз шетелдік жұмыс күшін тарту құқығы ұсынылады.

4. ҚР Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің Инвестиция жөнінде комитетінің құзыретіне инвесторларға олармен инвестициялық келісімшарт жасасқан жағдайда мүдделі заңды тұлғалар тарапынан кепілді тапсырысты қамтамасыз ететін жәрдемдесу бойынша функциялары енгізіледі.

5. Келісімшарт жасасқан инвесторлардың құжаттарды жинау және әзірлеуде қатысуын азайту, мемлекеттік қызмет көрсететін субъектілермен тікелей қатынасты шектеу мақсатында ҚР Индустрия және жаңа технологиялар министрлігінің Инвестиция бойынша комитетінің базасында инвесторлар үшін «бір терезе» қағидаты енгізілуде.

Жоғарыда аталған ынталандырулар пакеті индустриялық- инновациялық дамыту мемлекеттік бағдарламаға (ИИДМБ) сәйкес экономиканың басым салаларындағы құны 20 млн. АҚШ долларынан кем емес жаңа инвестициялық жобалар үшін берілетін болады.

6.  Инвестициялық ахуалды жақсарту үшін экономиканың нақты секторына арналған тарифтерінің болжамдылығын қамтамасыз ету жолымен ұзақ мерзімге (5 жыл және одан аса) табиғи монополияның барлық субъектілеріне тарифтердің шектеулі деңгейін бекіту қарастырылады.

7.  Инвесторлардың мүдделерін және құқығын қорғауды қамтамасыз ету мақсатында заңды негізде «инвестициялық омбудсмен» институты енгізілуде.

Заңнамамен Салық кодексіне, инвестициялар, табиғи монополиялар және реттелетiн нарықтар, халықты жұмыспен қамту, халықтың көші-қоны туралы Заңдарға өзгерістер мен толықтырулар енгізілуде.

Заңнаманы қабылдау теріс әлеуметтік экономикалық салдар әкелмейді, инвестициялық ахуалды жақсартуға мүмкіндік береді, елдің экономикасына шетелдік және отандық инвестициялардың тартылуын қамтамасыз етеді.

Қолдауларыңызды сұраймын.

Назарларыңызға рахмет.

Архив

Шілде
2017
ДсСсСрБсЖмСнЖк
12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31

Мемлекеттік орган басшыларының блог-тұғырнамасы

Өту